Google+ Followers

Όχι τόση κατάντια…



ΜΟΝΟΛΟΓΩΝΤΑΣ
(Δημοσιεύθηκε στην έντυπη Larissa net την Παρασκευή 24-3-2017)
------------------------------------------------------------------------
Του Άγγελου Πετρουλάκη

Το σκάνδαλο για το Βατοπέδιo ξεκίνησε το 2008. Η δικαστική διερεύνησή του κράτησε κάπου εννιά χρόνια. Έξι χρόνια είχαν απαιτηθεί για να στηθεί η γέφυρα Ρίου – Αντιρρίου. Πλάκα δεν έχει;
Όταν είχε ξεσπάσει το σκάνδαλο, ένας μετά τον άλλο, οι πολιτικοί τής εποχής ζητούσαν να πέσει άπλετο φως, αφήνοντας υπονοούμενα για ηθικό εκπεσμό και άλλα συναφή. Εννιά χρόνια μετά, ο Θεός βοήθησε να χυθεί άπλετο φως. Οι ρασοφόροι τού Βατοπεδίου, αλλά και άλλοι εμπλεκόμενοι, έστω τόσα χρόνια μετά, νιώθουν ευγνωμοσύνη για τον Θεό που φώτισε τους δικαστές. Ο Θεός, αν και με καθυστέρηση εννιά ετών, απoκατέστησε την τιμή όλων εκείνων, που άμεσα ή έμμεσα είχαν κάποια εμπλοκή με την υπόθεση. Για όλους έχει κάτι καλό ο Θεός…

Μετά απ’ αυτό, και ο πλέον κακοπροαίρετος πρέπει να πεισθεί ότι όλα ήταν από Θεού. Όπως και η πτώση τής Κωνσταντινούπολης – κατά τον Νοταρά. Τότε ο Θεός είχε ευλογήσει τον Μωάμεθ, τώρα την επιχειρηματικότητα των μοναχών τού Βατοπεδίου. Γιατί, μη σας φαίνεται παράξενο∙ στο Περιβόλι τής Παναγίας ανθίζουν για τη δόξα τού Υιού της και οικονομικές δραστηριότητες. Άλλωστε αυτή η παραδοχή δικαιώνει και τον παλιό πρωθυπουργό, του οποίου τη θεοσέβεια δεν πρέπει να αμφισβητούμε. Όπως δεν πρέπει να αμφισβητούμε τη θεοσέβεια και του τωρινού, που τον έπιασε ο πόνος για τον Πανάγιο Τάφο.
9 χρόνια πριν

Θεομπαίχτες…
Όλοι τους. Σίγουροι πως δεν θα εμφανιστεί ο Ιησούς με φραγγέλιο, εκμεταλλεύονται τον φόβο Θεού των απλών ανθρώπων, που όταν παρακαλούν «Θεέ μου βόηθα με», το εννοούν κιόλας.
Θεομπαίχτες.
9 χρόνια μετά

Με ράσα και πετραχήλια, με κουστούμια και γραβάτες, με τίτλους, με εξουσίες, με συναλλαγές, με συμφέροντα, με διαπλοκές. Άλλοι για την τσέπες τους, άλλοι για τις καρέκλες τής εξουσίας.
Θλιβεροί άνθρωποι που δεν έχουν αντιληφθεί πως τους ανήκει μόνο ένας τάφος και κάποιες χιλιάδες σκουλήκια που θ’ αποσυνθέσουν το ρυπαρό τους σώμα, με τον ίδιο τρόπο που θ’ αποσυνθέσουν το σώμα το δικό μου που τους αμφισβητώ, αλλά και των δικαστών που ανέλαβαν να ξεπλύνουν τις αμαρτίες τους.
Το πρόβλημα είναι πως μέχρι να έρθουν αντιμέτωποι με τον θάνατό τους, άρα την ανυπαρξία τους, ηγεμονεύουν στα γήινα, εκμεταλλεύονται το θρησκευτικό συναίσθημα, αλλά και την κοινωνικότητα των ανθρώπων.
Σ’ αυτήν την ξεχαρβαλωμένη χώρα, τη λεηλατημένη, ο καθείς μπορεί να πουλάει τα πάντα, αρκεί η τύχη να τον φέρει σε θέση εξουσίας. Ζούμε μια κόλαση πρωτοφανή, κι εκείνοι που τη δημιούργησαν (δημιουργήσαμε;) και οι άλλοι που τη συντηρούν, (συντηρούμε;) εμφανίζονται (;;) ως σωτήρες, ως αδικημένοι, ως θυσιασμένοι. Έλεος…
Φωνασκούν οι δολοφόνοι, φωνασκούν οι νεκροθάφτες. Με απλά λόγια φωνασκούν οι βολεμένοι. Αλλά και αυτοί που έχασαν το βόλεμά τους. Όπως κι εκείνοι που ονειρεύονται το βόλεμά τους.
Ο απλός πολίτης, όσο και να θέλει, δεν μπορεί να μάθει την αλήθεια, δεν μπορεί να πληροφορηθεί τι συμβαίνει κάτω από το τραπέζι. Αν τον Δεκέμβριο του 2008, κάποιος του έλεγε ότι ένας αριστερός συνασπισμός θα πρότεινε και θα έφερνε στην Προεδρία τής Δημοκρατίας τον τότε υπουργό Εσωτερικών κ. Προκόπη Παυλόπουλο, ο απλός πολίτης θα τον χαρακτήριζε παράφρονα και θα του έδειχνε τον δρόμο για την πρώτη ψυχιατρική κλινική. (;;) Κι όμως συνέβη και αυτό.
Ο πολίτης ζει μιαν άλλη πραγματικότητα. Ζει την εξαθλίωση και την αναξιοπρέπεια. Διαμαρτύρεται γιατί στην Κάρπαθο είναι επικίνδυνο το σχολείο. Διαμαρτύρεται γιατί στον Εύοσμο Θεσσαλονίκης υπάρχουν σχολεία χειρότερα από αχούρια. Βιώνει μια εξωφρενική κατάσταση αναμονής σε δημόσια νοσοκομεία.
Στην πόλη μας παρακολουθούμε τον πόλεμο των κλινικαρχών και διαπιστώνουμε πως εδώ και περισσότερα από δέκα χρόνια, κάποιες κλινικές, λειτουργούσαν με παράκαμψη του νόμου, που σημαίνει πως μια αλυσίδα ανθρώπων με προεξάρχοντα (;) τον αρμόδιο υπουργό, ενεργούσαν παράτυπα. Οι παθογένειες ορατές, οι συναλλαγές αόρατες.
Η Δ.Ε.Η. στα πρόθυρα χρεοκοπίας. Ποιος θα το πίστευε τις εποχές που εμφανίζονταν καταγγελίες για πάρτι των συνδικαλιστών, για χρυσούς μισθούς και πολύχρυσες συνδικαλιστικές δραστηριότητες; Ποιος θα πίστευε πως θα έφταναν στο σημερινό ύψος οι απλήρωτοι λογαριασμοί;
Η Ελλάδα τού SURVIVOR, η Ελλάδα του Λαζόπουλου παλιότερα, η Ελλάδα τού αχαλίνωτου λαϊκισμού, της θεοποίησης του παρασιτισμού. Η Ελλάδα του τίποτα…
Η Φωνή και το Μεγάφωνό της

Η Ελλάδα που άκουσε τον Ντάισελμπλουμ να δηλώνει: «Στη διάρκεια της κρίσης στην ευρωζώνη, οι χώρες τού βορρά τής ευρωζώνης έδειξαν αλληλεγγύη στις χώρες που αντιμετώπιζαν κρίση… Όμως αυτός που τη ζητά έχει και υποχρεώσεις. Δεν μπορώ να σπαταλώ όλα μου τα χρήματα για σναπς και γυναίκες και στη συνέχεια να ζητώ υποστήριξη», χωρίς να μπορεί να του αντιτάξει ένα μοντέλο ανάπτυξης. Η Ελλάδα, έλεγε ο Ανδρέας Παπανδρέου, «ανήκει στους Έλληνες». Σήμερα, στην πραγματικότητα ανήκει στους πιστωτές της που την εξουσιάζουν. Έχει κι αυτός τις ευθύνες του.
Εδώ και τουλάχιστον τριάντα χρόνια, η σημερινή κατάσταση ήταν προδιαγεγραμμένη. Αγνοήσαμε τις προειδοποιήσεις. Περιθωριοποιήσαμε όσους τις έκαναν (Μητσοτάκης, Μάνος, Γιαννίτσης…). Ό,τι δεν κάναμε για τριάντα χρόνια, τότε που οι διορθωτικές κινήσεις ήταν σχετικά πιο εύκολες, πιστεύει κανείς ότι υπάρχει λαϊκό ρεύμα για να γίνουν τώρα;
Μεταρρυθμίσεις; Κανείς δεν τις θέλει!

Όταν η πραγματικότητα διαψεύδει…



ΜΟΝΟΛΟΓΩΝΤΑΣ
(Δημοσιεύθηκε στην έντυπη Larissa net - Παρασκευή, 17-3-2017)
----------------------------------------------------------------------
Η είδηση θα ήταν και εικοστή στο δελτίο ειδήσεων. Τα στοιχεία έλεγαν ότι περισσότερες κατά δυο χιλιάδες και κάτι ήταν επιχειρήσεις που έβαλαν λουκέτο τον Ιανουάριο – Φεβρουάριο απ’ αυτές που άνοιξαν.

Μια μέρα πριν, είχαν βγει και στατιστικά στοιχεία για τις πωλήσεις γάλακτος. Κι αυτές μειωμένες.
Μια μέρα μετά ανακοινώθηκαν στοιχεία για την ανεργία. Αγγίζει πλέον το 30%. Πώς είναι να ζεις άνεργος;

Σε ανάλογα ρεπορτάζ μικρομεσαίοι επαγγελματίες μιλούσαν για δυσβάσταχτες φορολογίες, για συρρίκνωση της πελατείας τους, για τον κίνδυνο να βάλουν λουκέτο στα καταστήματά τους.
Όλα αυτά βέβαια για κάποιον που συναλλάσσεται με την αγορά ήταν και είναι γνωστά. Για όσους, δε, επιχειρούν είναι βιωματικές καταστάσεις.
Και όλα έρχονται σε αντίθεση μ’ αυτά που ακούγονται από κυβερνητικά χείλη. Ιδιαίτερα μ’ εκείνο που τόνισε, χαμογελώντας πλατιά σε πρωινή εκπομπή του ΣΚΑΪ, ο κ. Φλαμπουράρης: «Ο κόσμος να είναι ήσυχος. Δεν υπάρχει περίπτωση να υπάρξει κόψιμο μισθών και συντάξεων. Από τα μέσα του 2017 και όλο το 2018 θα βλέπουμε μια ανάπτυξη που θα τρίβουμε τα μάτια μας».
Παρακολουθούσα την εκπομπή και άρχισα να τσιμπιέμαι. Τόσο τυφλός ήμουν που δεν έβλεπα την επερχόμενη ανάπτυξη;
Λίγες μέρες μετά, ταξίδεψα στην Αλβανία. Ήταν η τρίτη φορά που επισκεπτόμουν εκεί αγαπημένο φίλο. Ανάμεσα Κορυτσάς και Ελμπασάν, οι ίδιες εικόνες. Τα υπαίθρια πλυντήρια αυτοκινήτων, μια και η περιοχή είναι πλούσια σε ανεκμετάλλευτες πηγές. Ένα λάστιχο, ένας κουβάς και μια βούρτσα. Οι τιμές: Από 1,5 μέχρι 3 ευρώ με σαπούνισμα στο χέρι. 
Ο άντρας που ανέλαβε το πλύσιμο ήταν κοντά στα πενήντα. Μιλούσε άπταιστα ελληνικά. Τον ρώτησα αν έχει δουλέψει στην Ελλάδα. «Περισσότερα από είκοσι χρόνια, πέρσι γύρισα», μου απάντησε. «Γιατί επέστρεψες;», θέλησα να μάθω. «Στην Ελλάδα χόρτασα ψωμί. Έκανα οικογένεια. Ήταν καλά. Αλλά τώρα πέθανε η Ελλάδα. Καλύτερα εδώ, να μαζεύω δυο – δυο τα ευρώ… Δεν είναι μόνο εδώ κλέφτες οι πολιτικοί. Είναι και στην Ελλάδα. Σε όσα αφεντικά δούλευα έκλεισαν τις επιχειρήσεις τους. Οι περισσότεροι πήγαν στα Σκόπια και στη Βουλγαρία…»
Μια αλήθεια που τη γνώριζε ο Αλβανός μετανάστης και που δεν την γνωρίζουν οι πολιτικοί. Ή μήπως τη γνωρίζουν;
Το δεύτερο ισχύει. Όμως για τους Έλληνες πολιτικούς, ο επιχειρηματίας είναι ο εχθρός, είναι ο κλέφτης, είναι ο απατεώνας, είναι ο εχθρός της νομιμότητας. Φίλος γίνεται μόνο όταν πρόκειται να συνεισφέρει στις προεκλογικές εκστρατείες.
Ποτέ στην Ελλάδα δεν αναπτύχθηκαν σχέσεις εμπιστοσύνης ανάμεσα στο κράτος και τον επιχειρηματία. Αφού πρώτα το κράτος τον εξωθεί στην παρανομία, στη συνέχεια εξαπολύει το κυνηγητό του. Ο κοπανατζής υπάλληλος της δημόσιας υπηρεσίας μεταμορφώνεται σε δυνάστη. «Πηγαίνετε στο γραφείο 2 για υπογραφή. Χρειάζεται κι εκείνη η βεβαίωση. Κατεβείτε στο γραφείο 7 να σας συμπληρώσουν αυτό…» Μια γραφειοκρατία εξαντλητική, αηδιαστική κάποιες φορές. Και να ήταν μόνο αυτή;
Λίγες ώρες μετά τη συνομιλία μου με τον άνθρωπο που έπλυνε το αυτοκίνητο, μπαίναμε στα Τίρανα. Εδώ το σοκ ήταν μεγάλο. Ένας οικοδομικός οργασμός παντού. Νέα εμπορικά κέντρα, νέες συνοικίες, νέα ξενοδοχεία. Εκεί που κάποτε ήταν φαβέλες τώρα ένα τεράστιο οικιστικό συγκρότημα.
Περπατώντας στον κεντρικότερο δρόμο συναντώ ένα πανέμορφο κατάστημα με κρέπες. Τίτλος στα ελληνικά: «Σ’ αγαπώ». Δίπλα, άλλο μεγαλύτερο, σε χώρο, κατάστημα: «Γνήσιο ελληνικό σουβλάκι».
Η Ελλάδα στα Τίρανα. Από τις ανάγκες της επιβίωσης και μόνο. Εύχομαι μόνο να μην συναντήσω μετανάστες Έλληνες εργάτες. Και δεν συνάντησα…
Συνάντησα, όμως, επιχειρηματίες που συνεργάζονται με Έλληνες. Ίδιες κουβέντες. Όλοι γνώριζαν την κατάντια μας, αυτήν που συναντάς στις ουρές που σχηματίζονται στα γραφεία της ΔΕΗ για να ρυθμίσουν λογαριασμούς που αδυνατούν να πληρώσουν…
Είναι μια κατάντια που πληγώνει, που καταρρακώνει την αξιοπρέπεια. Τα τηλεφωνήματα από τις εταιρίες που πιέζουν για τα δάνεια… «Η κλήση μας καταγράφεται…», λέει με αυθάδεια ο συνομιλητής. Και; Η φτωχοποίηση καταγράφεται; Ή μόνο τα παραμύθια που ακούς από τα χείλη του κ. Φλαμπουράρη, ή του κ. Πολάκη, ή του κ. Κουρουμπλή, καταγράφονται;
Ο Γιώργος Παπανδρέου έλεγε πως μας έβαλε στο μνημόνιο για να μας σώσει. Έλεγε πως βγαίνουμε από το μνημόνιο το 2013. Τώρα ξεδιάντροπα λέει πως αν τότε παρέμενε πρωθυπουργός θα ήταν αλλιώς η χώρα. Και τον αφήνουν να κυκλοφορεί ελεύθερος…

Ο Βαρουφάκης έλεγε πως θα τους πηδήξουμε τους δανειστές και θα κάνουμε την Ευρώπη να μας παρακαλεί γονατιστή. Όταν τον έδιωξε ο πρωθυπουργός, παραδέχτηκε πως μας κατέστρεψε και τον απομάκρυνε γιατί πέφταμε στο χάος. Κι αυτός ακόμα κυκλοφορεί ελεύθερος και απολαμβάνει την τρέλα του. Κανείς απ’ αυτούς δεν είναι αναγκασμένος να ζει με 700 ευρώ. Αν παίρνει τα 700…
Άγγελος Πετρουλάκης.

Ο Χρήστος Παπανικολάου συνομιλεί με την αιωνιότητα



Ο Χρήστος Παπανικολάου δεν χρειάζεται συστάσεις.
Οι φίλοι του γνωρίζουν ποιος είναι.
Εδώ και δεκαεπτά χρόνια
καταθέτει τον εικαστικό του λόγο στα Τίρανα,
στο πλευρό του Αναστάσιου,
 ενός ιεράρχη με τεράστιο και μοναδικό έργο
τόσο για την Ορθοδοξία, όσο και για τον Άνθρωπο…

-------------------------------------
Από τον Άγγελο Πετρουλάκη
-------------------------------------




Σαν βγεις στον πηγαιμό…

«Σαν βγεις στον πηγαιμό» για τα Τίρανα, το πρώτο που πρέπει να κάνεις είναι να σεβαστείς τον τόπο. Εδώ τα χώματα μυρίζουν ακόμα πολύ - πολύ ιδρώτα, μεγάλη στέρηση, απίθανη αντοχή και καρτερία, είναι και νοτισμένα από αίμα ανθρώπων που σφάχτηκαν και λεηλατήθηκαν μέσα από κακόγουστες φάρσες της ιστορίας.
«Σαν βγεις στον πηγαιμό» για τα Τίρανα θα συναντήσεις την Κορυτσά, το Ελμπασάν…
«Σαν βγεις στον πηγαιμό» για τα Τίρανα θα συναντήσεις τον Αώο, το Αργυρόκαστρο, τους Άγιους Σαράντα, τη Χειμάρα. Θα συναντήσεις το Δυρράχιο, την Κρούγια. Θα συναντήσεις το πείσμα των ανθρώπων να ζήσουν, να ριζώσουν σαν τα δέντρα και να καρπίζουν∙ να βρουν μια ιστορία
Μια δυνατή, επίμονη βροχή μάς περίμενε μετά την Κρυσταλλοπηγή και μας συνόδευσε μέχρι τα Τίρανα.
Αριστερά μας η Κορυτσά, κατοικημένη από τους Χάονες και τους Μολοσσούς σ’ εποχές που χάνονται στο μακρινό παρελθόν τής ύστερης Εποχής τού Ορείχαλκου. Ο Καθεδρικός ναός τής Αναστάσεως του Κυρίου στην καρδιά τής πόλης εκφράζει το κάλεσμα της Ορθοδοξίας, που βρήκε τον ιδανικό εκφραστή της στο πρόσωπο του μακαριότατου Αναστάσιου, Αρχιεπισκόπου Τιράνων, Δυρραχίου και πάσης Αλβανίας από τις 24 Ιουνίου 1992.
 
Κορυτσά, 26-1-2013: Άγγελος Πετρουλάκης, Κώστας Φουντάς, Χρήστος Παπανικολάου
Κορυτσά και Μοσχόπολη. Δυο πόλεις μ’ έντονες ελληνικές μνήμες. Η δεύτερη μάλιστα με ιδιαίτερη παρουσία στα χρόνια τής οθωμανικής περιόδου, αφού υπήρξε ιδιαίτερο κέντρο συσπείρωσης του Ελληνισμού με τεράστια συμβολή στον Νεοελληνικό Διαφωτισμό.
Σήμερα μικρό χωριό (Βοσκοπόγιε), η Μοσχόπολη, μας θυμίζει πως υπήρξε πατρίδα τού εθνικού ευεργέτη Γεωργίου Σίνα,  επίσης πατρίδα τού δικού μας (Αμπελακιώτη) Γεωργίου Σβαρτς, αλλά και τόπος καταγωγής τού ηρωικού συνταγματάρχη Κωνσταντίνου Σμολένσκη, που  διακρίθηκε στον άτυχο πόλεμο του 1897, από τη Μελούνα μέχρι τα Φάρσαλα και το Βελεστίνο. Η ζωή στη Μοσχόπολη σταμάτησε  το 1788 όταν τα στρατεύματα του Αλή Πασά την κατέστρεψαν εξ αιτίας τής συμμετοχής της στην προετοιμασία τών Ορλωφικών.
Η Κορυτσά (Κόρτσε), πολιτεία σύγχρονη, πληγώνει την ιστορία. Εδώ οι μνήμες στάζουν αίμα και ματαιωμένα όνειρα.  Οι Ελληνικές δυνάμεις κατέλαβαν και απελευθέρωσαν την Κορυτσά κατά τη διάρκεια των Βαλκανικών Πολέμων, στις 6 Δεκεμβρίου 1912. Από εκεί και πέρα αρχίζουν τα παζάρια στην ιστορία, αφού οι παίκτες της διεθνούς σκακιέρας αποφασίζουν να ιδρύσουν Αλβανικό κράτος (1913). Τον Οκτώβριο του 1914 η πόλη περιέρχεται στην Ελληνική διοίκηση. Κατά την περίοδο του Εθνικού Διχασμού (1916) περιήλθε στον έλεγχο του Κινήματος Εθνικής Αμύνης τού Ελευθέριου Βενιζέλου. Στη συνέχεια ανακηρύχθηκε Αυτόνομη Αλβανική Δημοκρατία, υπό τη στρατιωτική προστασία τού Γαλλικού στρατού. Κατά τον Ελληνο-ιταλικό Πόλεμο απελευθερώθηκε και πάλι από τα ελληνικά στρατεύματα, τα οποία απώθησαν τους Ιταλούς, που την είχαν καταλάβει το 1939.
Μετά την Κορυτσά το Πόγραδετς και η λίμνη Αχρίδα. Η αστυνομική παρουσία στον δρόμο πυκνή. Φώτα αναμμένα κατά τη διάρκεια της ημέρας, ζώνες, τήρηση του ορίου ταχύτητας. Και η βροχή να δυναμώνει…
Ελμπασάν, μια πόλη που προσπαθεί να γίνει σύγχρονη. Τα ίχνη τής ιστορίας μάς οδηγούν στο κάστρο που έχτισε ο Σουλτάνος Μωάμεθ Β΄ το 1466 για ν’ αντιμετωπίσει τον Σκεντέρμπεη.
Τα Τίρανα μάς υποδέχονται επίσης με βροχή. Οικιστικά συγκροτήματα, εμπορικά κέντρα, πολυώροφα ξενοδοχεία. Ένας οργασμός κατασκευών κι ένα μπλοκάρισμα που σ’ αποτελειώνει μετά από οκτώ ώρες ταξιδιού. Ευτυχώς στην είσοδο των Τιράνων μάς περιμένει ο καλός φίλος. Και όλα αλλάζουν…
Ο φίλος έχει αρχίσει να γκριζάρει. Το βλέμμα του, όμως, πιο λαμπερό από ποτέ…


Γραμμική φωτοσκίαση σε μονοχρωμία…

Τον είχα γνωρίσει σχεδόν παιδί. Βάδιζε την Ανθίμου Γαζή, κάθε πρωί, μ’ έναν κουβά γεμάτο χρώματα και πινέλα. Διαισθανόμουν πως ήταν ο νέος ζωγράφος που είχε εκθέσει στο ισόγειο του Δημαρχείου. Δεν τον θυμόμουν καλά. Κι ένα πρωί σταμάτησα το αυτοκίνητο και του έκλεισα τον δρόμο.
«Ποιος είσαι και πού πας;», τον ρώτησα με θράσος.
Γέλασε. Μου συστήθηκε. Και πήγαμε μαζί στα Εκπαιδευτήρια της Μαίρης Ράπτου. Και είδα το απίστευτο. «Γραμμική φωτοσκίαση σε μονοχρωμία», μου είπε. Κι εγώ έγραψα: «Είναι προορισμένος να συνομιλήσει με την αιωνιότητα!»
Πολλοί με ειρωνεύθηκαν τέλος του μήνα που κυκλοφόρησαν οι «Θεσσαλικές Επιλογές».
«Σιγά τη φίρμα…»
Όχι ζωγράφοι. Άλλοι, που καμώνονταν πως ήξεραν από Τέχνη. Ήταν μια εποχή που η πόλη μας είχε και γκαλερί και εικαστική κίνηση. Εδώ και είκοσι πέντε χρόνια περίπου. Προσπαθούν ν’ αμυνθώ. Ο ίδιος δεν είχε ανάγκη υπεράσπισης. Σιωπηλός και χαμογελαστός προχωρούσε. Κατέθετε τον δικό του λόγο. Στο πανεπιστημιακό, σε άλλα μεγάλα νοσοκομεία της Αθήνας, στην Έξοδο, σε σταθμούς μετρό.

Από τις εικαστικές επεμβάσεις στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Λάρισας
 Κάθε φορά η ίδια ιστορία. Εγώ έγραφα γι’ αυτόν και οι απ’ έξω σχολίαζαν ειρωνικά: «Σιγά τη φίρμα». Ύστερα, σε κάποιες εκδηλώσεις, τον αγκάλιαζαν.
Έτσι γίνεται πάντα.
Ένα ταξίδι στο Άγιον Όρος, Δεκέμβρης του 1996, μας σημάδεψε. Εκείνον, τον άλλον μεγάλο Λαρισαίο της μουσικής, τον Γιάννο Αιόλου και τον Πέτρο. Συζητήσεις στο ακροθαλάσσι του Βατοπεδίου, στην αυλή της Μεγίστης Λαύρας…
Και σιωπές.


Στον Αλβανίας Αναστάσιο…

Και μετά ήρθε ο Αλβανίας Αναστάσιος. Ένας ιεράρχης ασύλληπτων ψυχικών δυνάμεων και αντοχών. Είχε αφήσει μια πορεία ιδιαίτερα λαμπρή για ν’ αναστήσει την Ορθοδοξία στην Αλβανία.
Δεκαετίες ολόκληρες το καθεστώς του Χότζα ξήλωνε ό,τι είχε σχέση με τη θρησκεία, ιδιαίτερα με την Ορθοδοξία. Κατεδάφιζε εκκλησίες, φυλάκιζε χριστιανούς. Ο Αναστάσιος ξεκινά από το μηδέν. Έχει μπροστά του μόνο ερείπια, έχει μπροστά του πεντάφτωχους, απελπισμένους, φοβισμένους, κατατρεγμένους. Όσοι έχουν γεννηθεί μετά το 1944 δεν γνωρίζουν καν την ύπαρξη της θρησκείας. Στον μόνο θεό που καλούνται να πιστέψουν είναι ο Χότζα και ο κομμουνισμός του.
Ο Αναστάσιος έχει γράψει ήδη την ιστορία του στην Αφρική. Δεν είναι μόνο Ποιμένας, είναι και Ηγέτης. Χαλκέντερος, οραματιστής, ταπεινός.
Η αναστήλωση και ανοικοδόμηση των ναών έχει ανάγκη αγιογράφησης. Οι ιερές εικόνες αφηγούνται την εσωτερική συγκρότηση του χριστιανού. Κι εδώ τα βήματά του συναντιόνται με τα βήματα του φίλου.
Ο Αλβανίας Αναστάσιος καλεί κοντά του τον Χρήστο Παπανικολάου. Ο φίλος Χρήστος ιδρύει τη σχολή αγιογραφίας. Βρίσκει τη θέση του δίπλα στον ιεράρχη και κάνει πολλά. Αφιερώνει κάθε στοιχείο της ζωής του στη μεγάλη υπόθεση της Ορθοδοξίας. Ανοιχτός σ’ όλους δημιουργεί φίλους που τον λατρεύουν. Συντρέχει κάθε Έλληνα που φτάνει στα Τίρανα και έχει ανάγκη συνδρομής.
Ο Αναστάσιος δημιουργεί, εκτός από ναούς, εργαστήρια και σχολές πανεπιστημιακού επιπέδου. Ο Χρήστος είναι εκεί. Παντού χρήσιμος, σε όλα πολύτιμη η συνεισφορά του. Είναι ο άνθρωπος που θα τρέχει για όλα, ο άνθρωπος που θα οραματίζεται και θα προχωρά γόνιμα σε κάθε τομέα. Από το επιπλοποιείο μέχρι το τυπογραφείο, επιβλέποντας και καθοδηγώντας.
Στην καρδιά των Τιράνων έρχεται η στιγμή που ο Αναστάσιος θα βάλει η μεγάλη σφραγίδα του. Επιχειρεί την ανέγερση του Καθεδρικού ναού της Αναστάσεως. Στο υπόγειό του δημιουργεί μια από τις μεγαλύτερες συνεδριακές αίθουσες της Ευρώπης, που μπορεί να φιλοξενήσει μέχρι και θεατρικές, μουσικές και άλλες εκδηλώσεις. 

Στον προαύλιο χώρο τού ναού ανεγείρεται το Βαφτιστήριο. Είναι το Παρεκκλήσι που εντός του ο Χρήστος Παπανικολάου θ’ αναμετρηθεί με την αιωνιότητα. Είναι η πρόκληση για ένα έργο ζωής, αυτό που μας είχε υποσχεθεί όταν ζωγράφιζε τους αγγέλους στην Έξοδο.



Στο Παρεκκλήσι…

Όπως είχα μπει κάποτε στα Εκπαιδευτήρια της Ράπτου και είχα δει ανάμεσα από τις σκαλωσιές τα ημιτελή πρόσωπα των αγίων, και είχα σταθεί άφωνος μπροστά στην πνευματικότητα που εξέπεμπαν, έτσι και στο Παρεκκλήσι του καθεδρικού ναού της Αναστάσεως, είχα σταθεί άφωνος πριν χρόνια όταν αντίκρισα τη γέννηση του θαύματος. Η ‘‘μνήμη’’ των ψηφιακών φωτογραφιών με βοηθά να θυμηθώ την ημερομηνία εκείνης της πρώτης επαφής: 26-1-2013.
Ένα ταξίδι με τον φίλο νευροχειρουργό Κώστα Φουντά.
Ο Χρήστος αδημονούσε να με πάει στον ναό και στην αίθουσα συνεδρίων. Τα πόδια μου, όμως, αδυνατούσαν να βγουν από το παρεκκλήσι. Τα μάτια μου είχαν αιχμαλωτιστεί από τις χιλιάδες, τα εκατομμύρια τών γραμμών. Μέσα απ’ αυτές ενσαρκώνονταν πρόσωπα, ανάβλυζε η μεταφυσική μιας θρησκείας που άπλωνε το χέρι της στον άνθρωπο και τον καλούσε στον Θεό τής αγάπης.
Υπνωτισμένος τον ακολούθησα στον ναό. Από εκεί στη μοναδική αίθουσα συνεδρίων - εκδηλώσεων. Στις αίθουσες που την πλαισίωναν…

«Πάμε στο Παρεκκλήσι, ξανά…», τον παρακάλεσα. Και πήγαμε. Είχε νυχτώσει για καλά. «Έχεις αντιληφθεί ότι χτυπάς την πόρτα τής αιωνιότητας;», τον ρώτησα στο μισοσκόταδο. Χαμογέλασε… «Πάμε να σας δείξω τα Τίρανα τη νύχτα», απάντησε.
Έναν χρόνο μετά τον επισκέφθηκα πάλι∙ 22 Μαρτίου του 2014. Μαζί και οι φίλοι Πόπη Κουρσούμη και Νίκος Κουϊκούμης. 


Είδα το θαύμα να ολοκληρώνεται. «Αργεί ακόμα…», μου είπε.
Αναλογίστηκα πόσες ώρες είχε περάσει πάνω στις σκαλωσιές. Πόσες φορές τον συνάντησε το ξημέρωμα ξαπλωμένον στις τάβλες της σκαλωσιάς ή διπλωμένον στα δυο, με μάτια κόκκινα από την αϋπνία. «Τουλάχιστον να έχει τη χαρά ο Αναστάσιος να το εγκαινιάσει γρήγορα…», ευχήθηκα. Την επομένη μοιράστηκα τη σκέψη μου με τον Μακαριότατο. Χαμογέλασε. «Ο φίλος σου ευχήθηκε κάτι που εγώ το σκέφτομαι καθημερινά», γύρισε και του είπε. Χαμογέλασε και ο Χρήστος. Όλοι μας ξέραμε πως η σχέση του Χρήστου με τον χρόνο ήταν πάντα σε μια άλλη διάσταση, άγνωστη ακόμα και σ’ εκείνον…
Σ’ εκείνο το ταξίδι επισκεφθήκαμε και τη «Ναζαρέτ», άλλο δημιούργημα του Αναστάσιου. Κι εκεί η σφραγίδα τού Χρήστου. Ακόμα και στα πρόσωπα των ανθρώπων που τον αγκάλιαζαν με λατρεία.


Το μπλε, αρχή του κόσμου…

Η βροχή είχε κόψει σαν φτάσαμε στον καθεδρικό ναό. Πρώτα φάνηκαν τα τέσσερα ουρανομήκη κεριά του καμπαναριού με φωτισμένες τις φλόγες τους. Ύστερα ο ναός. Το μπλε που άλλαζε τη νύχτα των Τιράνων…

Μου έδωσε το κλειδί. «Άνοιξε εσύ…», μου είπε, δείχνοντάς μου την πόρτα του Παρεκκλησιού. Ο ίδιος έμεινε δυο-τρία βήματα πίσω. Δίστασα…
Διαισθανόμουν πως οι στιγμές θα ήταν μοναδικές. Στα χρόνια που είχαν μεσολαβήσει από την τελευταία επίσκεψη είχα δει φωτογραφίες από την πορεία της δουλειάς του. Ήξερα και την τεχνική της. Κι ένιωθα πως πίσω από την πόρτα είχαν δημιουργηθεί κορυφαία έργα.
Άφωνος…
Η αποκάλυψη και η συγκλονιστική επαφή με το ανείπωτο. Στην κόγχη του Ιερού Βήματος η Γέννηση. Η Μητέρα που αγκαλιάζει την ελπίδα τού κόσμου, η μητέρα που είναι οι μητέρες όλου τού κόσμου, λευκές, μαύρες, κίτρινες, κόκκινες… Αδυνατώ να πάρω τα μάτια μου από πάνω της∙ στα μάτια της συναντώ τα μάτια τής δικής μου μητέρας, το χάδι το ανεπανάληπτο πριν κλείσει για πάντα τα μάτια της ψιθυρίζοντας «να προσέχεις…»
 
13-6-2012 (Πρώιμο στάδιο)
Ψηλά, πάνω από τη Μητέρα τριάντα επτά άγγελοι, τριάντα επτά πρόσωπα αγγέλων, όλα διαφορετικά μεταξύ τους∙ πρόσωπα που συναντάς στον δρόμο, πρόσωπα οικεία που έχεις σφίξει το χέρι τους, που μαζί τους είπες πως είναι όμορφη η ζωή. Δεξιά και αριστερά της Γέννησης, οι μάγοι να φτάνουν και να φεύγουν.
Στον αριστερό τοίχο η Βάφτιση, στον δεξιό η Μεταμόρφωση. Κορυφαίες στιγμές στη ζωή τού Ιησού επί της γης. Τα χρώματα σαγηνεύουν, οι μορφές ηρεμούν.
Αργά-αργά στρεφόμαστε πίσω. Στον νοητό νάρθηκα. Εκεί η εικονογραφία κάνει άλμα. Για πρώτη φορά στο εκκλησιαστικό γίγνεσθαι ιστορείται η μεγάλη περιπέτεια της Ορθοδοξίας σήμερα.
Η Ορθοδοξία στην Αλβανία. Χαμηλά ό,τι συνάντησε ο Αναστάσιος μετά από τέσσερις και πλέον δεκαετίες αθεΐας στην Αλβανία τού Χότζα. Μισός περίπου αιώνας διωγμών και εξοντώσεων. Ερείπια παντού. Οι γκρεμισμένες εκκλησίες, οι κατατρεγμένοι Χριστιανοί. Κορυτσά, Αυλώνα, Αργυρόκαστρο, Άγιοι Σαράντα, Χειμάρα…
Ο Αναστάσιος αναστηλώνει, ο Αναστάσιος χτίζει, ο Αναστάσιος καλεί στη μεγάλη οικογένεια της αγάπης Έλληνες και Αλβανούς, κηρύσσοντας, βαφτίζοντας, εμπνέοντας πίστη και ελπίδα.
Ο Αναστάσιος και η τεράστια αγκαλιά του για τους ανέστιους, τους πρόσφυγες, τους πεινασμένους, τους άρρωστους…
Και μετά η Κλίμακα. Ο άνθρωπος που ανεβαίνει. Αιώνες και αιώνες ανθρώπινου στοχασμού. Εκεί οι μεγάλες μορφές τής ανθρωπότητας. Οι Έλληνες φιλόσοφοι, οι απολογητές τού Χριστιανισμού, της Ειρήνης, της Αγάπης, των Ανθρώπινων Δικαιωμάτων. Και ο Γκάντι εκεί…
Σε μια σύγχρονη Καπέλα Σιξτίνα ο Λαρισαίος Μιχαήλ Άγγελος πρωτοπορεί και ανατρέπει. Αποδεικνύει ότι η Εκκλησία τού Χριστού μπορεί να είναι ζωντανή, μπορεί να είναι παρούσα, μπορεί να είναι ικανή να θεραπεύσει τις πληγές τού κόσμου και να διδάξει την υπέρβαση, οδηγώντας τον άνθρωπο στις υψηλότερες σφαίρες τής διανόησης. Σε μια χώρα με τέσσερις, τουλάχιστον, θρησκείες, την Ορθοδοξία, τον Ρωμαιοκαθολισμό, τον Ισλαμισμό και τους Μπεταχτσήδες, ο Χρήστος Παπανικολάου ιστορεί το κορυφαίο μήνυμα της αγάπης, το μόνο που μπορεί να σώσει τον Άνθρωπο.
Τον παρακολουθώ καθώς μου μιλά για το μεγαλείο ψυχής τού Ιεράρχη, για τη δύναμη της θέλησής του και για τις στοχεύσεις του στο άμεσο μέλλον. Για τις ισορροπίες που επιβάλλεται να υπάρχουν σε μια κοινωνία που ευνοεί τις κάθε είδους επιρροές. Ξέρω πως δεν θέλει να μου μιλήσει περισσότερο για το έργο του, μόνο και μόνο για ν’ αποφύγει την ερώτηση: Και μετά απ’ αυτό, τι; 
Με τον Ευάγγελο Κούρτη

Ήδη, με το Παρεκκλήσι μπήκε σ’ αυτό που η Ουνέσκο ονομάζει παγκόσμια καλλιτεχνική κληρονομιά. Το ξέρει, του το έχουν πει κορυφαίοι τεχνοκριτικοί από τη διεθνή κοινότητα. Προσωπικότητες απ’ όλον τον κόσμο που έχουν επισκεφθεί τον Αρχιεπίσκοπο έχουν μείνει άφωνοι μπροστά στο Παρεκκλήσι.
Εγώ όμως μένω άφωνος, ακόμα μια φορά, όταν σηκώνω το βλέμμα μου και αναζητώ στον τρούλο τον Παντοκράτορα. Στη θέση του βλέπω το υγρό στοιχείο, πάνω από το οποίο κατά τη Γένεση «επεφέρετο» το πνεύμα του Θεού, τη δημιουργία του νερού, των θαλασσών, των ποταμών, το υγρό στοιχείο που περιβάλλει τη γη, που γεννά ζωή. Ο Θεός είναι παντού, ο Θεός είναι ζωή, είναι τα στοιχεία που δημιουργούν τη ζωή.
Μονοχρωμίες τού κυανού που τα μάτια δεν αντέχουν το βάρος και την έντασή τους. Αυθόρμητα ψιθυρίζω το «Θεέ μου τι μπλε ξοδεύεις για να μη σε βλέπουμε...» της Μαρίας Νεφέλης τού Ελύτη και ο Χρήστος χαμογελώντας, συμπληρώνει: «Ακριβώς».
Επιστρέφοντας στη Λάρισα θυμήθηκα κάτι που είχε γράψει για το μπλε ο Πικάσσο. Το εντόπισα στο βιβλίο «Σκέψεις για την Τέχνη» (εκδόσεις PRINTA): «Μπλε! Είσαι ό,τι καλύτερο υπάρχει στον κόσμο… το χρώμα των χρωμάτων… το πιο μπλε απ’ όλα τα μπλε…»
Πράγματι, ό,τι κορυφαίο πήρα φεύγοντας από το Παρεκκλήσι ήταν εκείνο το μπλε, αρχή του κόσμου, αρχή των πάντων, κάτω απ’ το οποίο παίρνουν σχήμα μορφές και σύμβολα.
Δύσκολο να μην βγεις δακρυσμένος από το ναΐδριο. Ξέρω πως δεν μπορώ να βρω λέξεις αχρησιμοποίητες για να δηλώσω τον θαυμασμό μου για όσα είδα και την αγάπη μου για τον φίλο. Το μόνο που μπορώ είναι να τον σφίξω στην αγκαλιά μου, να τον ασπασθώ. Άλλωστε ό,τι είδα το έκανα δικό μου με τα μάτια της καρδιάς. Τεχνοκριτικός δεν είμαι. Η σχέση μου με την αισθητική είναι βιωματική, του ανθρώπου που αισθάνεται, όχι που γνωρίζει…


Στη σκαλωσιά…

Σιωπηλοί βαδίζουμε προς τον ναό. Είναι η τρίτη φορά που τον επισκέπτομαι. Ανεβαίνουμε τη σκάλα τού γυναικωνίτη. Ο Χρήστος ανάβει τα φώτα. Απέναντί μας η σκαλωσιά. Έκθαμβοι αντικρίζουμε τη γέννηση του άλλου θαύματος. Η αγιογράφηση των κιόνων έχει ξεκινήσει από τα τόξα που πατάει ο τρούλος. Ανάμεσα από τα σίδερα και τα μαδέρια εμφανίζονται τα πρόσωπα και τα σώματα των αγίων, σε μεγαλύτερη κλίμακα από το φυσικό.
Ο φίλος Ευάγγελος Κούρτης και ο φίλος Αλέξανδρος, που έχει πρόσφατα βαφτιστεί, ρωτούν και ξαναρωτούν πασχίζοντας να λύσουν τις απορίες τους. Και πώς να μην ρωτάς όταν βρίσκεσαι μπροστά σ’ αυτό το γεγονός; Εδώ όλα κινούνται στη σφαίρα τού υπερφυσικού. Άλλωστε και ο ίδιος ο ναός σε υποβάλλει.
Ο Χρήστος μάς οδηγεί στο έργο. «Από εδώ ανεβαίνω», λέει δείχνοντας μια δίμετρη τάβλα που πατάει στο τοιχίο του γυναικωνίτη και σ’ έναν οριζόντιο μεταλλικό σωλήνα της σκαλωσιάς. «Ανεβαίνουμε…», με προτρέπει. Τον ακολουθώ. Μαδέρια, τάβλες, μεταλλικοί σωλήνες που τρεμοπαίζουν. Κοιτάζω κάτω. Το χάος. 

Ο Χρήστος προπορεύεται. Πατάω όπου πατάει, πιάνομαι απ’ όπου πιάνεται. Ο Ευάγγελος και ο Αλέξανδρος μας παρακολουθούν. Τα σώματά τους μικραίνουν. Ανεβαίνοντας βλέπω τα πρώτα σώματα των αγίων, τα πρόσωπά τους. Λίγο ακόμα και φτάνουμε στο τελευταίο μαδέρι, στο ψηλότερο σημείο. 

«Εδώ είμαστε στα είκοσι πέντε μέτρα από το δάπεδο του ναού», μου λέει και σταματάμε. Εκατομμύρια πινελιές συνθέτουν το πρόσωπο του Χριστού. Μέσα από φωτοσκιάσεις εμφανίζεται η γαλήνη. Κοιτάζω χαμηλά. Τα καθίσματα του ναού φαίνονται λίγο μεγαλύτερα από σπιρτόκουτα.
Σταματώ στο πρόσωπο του Πέτρου. Τα μάτια του εκπέμπουν πίστη, πάθος, φως. Αρνήθηκε τρις, μετάνιωσε κι έκλαψε. Πάνω στην Πέτρα του χτίστηκε η Εκκλησία. Σ’ αυτά τα μάτια βλέπω τα μάτια τού δικού μου Πέτρου κι ο Χρήστος το ξέρει αυτό. Αν ζούσε θα τον έσφιγγε κι αυτός στην αγκαλιά του.

Δεν φοβάμαι το ύψος, αγκαλιάζω τον φίλο και κλαίω στα ξαφνικά. «Αγόρι μου… Εδώ συνομιλείς και πάλι με την αιωνιότητα. Μαζί με τους αγίους, θα μνημονεύουν κι εσένα», ομολογώ.
Αγγίζω τα πρόσωπα των αγίων, αγγίζω τα σώματά τους. «Σ’ ευχαριστώ για τη χαρά που μου έδωσες να λέω πως άγγιξα αυτά τα πρόσωπα. Είθε να έχω την τύχη να ζήσω για να δω ολοκληρωμένο το έργο…», του λέω και δεν ξέρω αν μπορώ να πω κάτι άλλο.

Ξέρω όμως ότι είδα τη γέννηση ενός έργου που θα συζητηθεί και που θα μείνει με τη σφραγίδα τής αιωνιότητας. Στα χρόνια που θ’ ακολουθήσουν η αγιογράφηση του Καθεδρικού ναού τής Αναστάσεως του Κυρίου στα Τίρανα θ’ αποτελεί ιστορικό γεγονός.
Δεν μπορώ να φανταστώ την τελική του μορφή, ούτε πως θα είναι ο ναός μετά την ολοκλήρωση της αγιογράφησής του. Οι επιφάνειες είναι τεράστιες.
Μεσάνυχτα αποχωρούμε από τον ναό. Η επαύριο μάς επιφυλάσσει νέες εμπειρίες. Ο φίλος Χρήστος θα μου ζητήσει να του υποσχεθώ πως δεν θα γράψω λέξη για όσα είδα, ούτε μια γραμμή γι’ αυτόν. Του το υπόσχομαι, αν και ξέρω ότι δεν θα τηρήσω αυτή την υπόσχεση. Γιατί ο δικός μου Χρήστος είναι πάνω από υποσχέσεις. Είναι αυτό που κάπου στο 1994 είχα γράψει…




Ανηθικότητας το ανάγνωσμα...



Μονολογώντας

(Δημοσιεύθηκε στην έντυπη Larissa net στις 10-3-2017)
---------------------------------------------------------------------------

Τούτη τη φορά είχα αποφασίσει να μην εστιάσω στην Πολιτική. Ήθελα να γράψω κάτι για την Άνοιξη, κάτι για τα ελπιδοφόρα μαρτιάτικα πρωινά, για την προσδοκία κάποιων αισιόδοξων ημερών.
Όμως μια είδηση που βγήκε μέσα από τους διαδρόμους της Βουλής, μ’ ανάγκασε να βρίσω ξανά την τύχη μου που ζω σ’ αυτόν τον τόπο, και που ανέχομαι τα σκύβαλα τα οποία κατοικοεδρεύουν στο Κοινοβούλιο. Είκοσι πέντε, λέει, βουλευτές έχουν κόκκινα δάνεια – απ’ αυτά που χορηγεί η Βουλή. Στην αρχή πίστεψα πως αυτοί οι 25 ή κατ’ άλλους 49, ανήκουν στο κίνημα «Δεν πληρώνω», αλλά οι διευκρινήσεις τού προέδρου τής Βουλής μ’ έπεισαν πως πρόκειται για κοινούς μπαταχτσήδες.


Κουίζ: Ποιες οι ομοιότητες μεταξύ του «Βουλευτής» και το «Μπαταχτσής». Η κατάληξη «ης», σίγουρα. Και η ουσία της ιστορίας. Το απλήρωτο άτοκο δάνειο που πήρε ο καθένας απ’ αυτούς σε καιρούς χαλεπούς. Βέβαια, το συνολικό ύψος των 700.000 δεν είναι και κάποιο σοβαρό ποσό, όταν η εταιρία του κ. Καλογρίτσα μόνο σ’ έναν χρόνο πήρε κάποιες εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ με 39 διαφορετικά δάνεια. Εδώ μιλάμε για τρικούβερτο γλέντι∙ στην ηθικότητα ή νομιμότητα των δανείων της Βουλής θα κολλήσουμε;
Αμ’ αυτές οι φορολογικές ελαφρύνσεις προς πολιτικό προσωπικό, κοινοβουλευτικούς και λοιπούς αιρετούς και διευθυντές υπουργείων; Με ποιο δικαίωμα στην εποχή της καθολικής πτώχευσης να υπάρχουν πρόσωπα που δικαιούνται αυτών των ευεργετημάτων;

Από τη μια οι μπαταχτσήδες βουλευτές, από την άλλη ο Καλογρίτσας, κολλητάρι του Παππά και των άλλων. Στη μέση οι συνταξιούχοι και οι μισθωτοί των 500 ευρώ. Απέναντί τους οι ευνοημένοι από τον φορολογικό νόμο.
Σιγά τα λάχανα. Τους 500ευρους θα κοιτάμε τώρα; Άλλωστε το μέγιστο πρόβλημα είναι με ποιον θα κάνει αλλαξοκωλιά ο ΣΥΡΙΖΑ για να έχει την εξουσία και στο μέλλον. Ο κύριος Φίλης, στον οποίο έχουν ανατεθεί τα πιο δύσκολα, το έχει εκφράσει καλύτερα αυτό. Ούτως ή άλλως, ο Καμένος μάς τελείωσε. Είτε αύριο γίνουν εκλογές, είτε σε δυο χρόνια, στο πολιτικό του φέρετρο έχει από τώρα μπει. Άρα;
Αντιλαμβανόμαστε πλέον πως έχουμε να κάνουμε μ’ ένα κομματικό σύστημα που υπάρχει μόνο για τον εαυτό του και την ανεγκέφαλη αναπαραγωγή του.
Αυτά δείχνουν περίτρανα ότι η κρίση δεν είναι μόνο οικονομική, αλλά ηθική επίσης, στις αιτίες της, πολιτισμική και διανοητική.
Ηθική κ. Τσίπρα δεν είναι μόνο το να μην φοράς κέρατα στη σύζυγό σου. Είναι και να μην ευνοείς τους κατέχοντες την ίδια στιγμή που στύβεις σαν λεμόνι τους φτωχούς, τους μισθωτούς, τους συνταξιούχους. Αν δεν σου το έμαθε αυτό ο μπαμπάς σου ή οι ψευδομαρξιστικές μαθητεύσεις σου, σου το φωνάζω εγώ, μήπως και το ακούσεις και ντραπείς.

Επίσης ηθική ν’ αναγκάσεις τον μέντορά σου κ. Φλαμπουράρη, ν’ ανακαλέσει όσα είχε πει για ανθρώπους που δεν ψάχνουν πια στα σκουπίδια, ν’ ανακαλέσει κι εκείνος ο γελοίος βουλευτής σου, που μας έκανε μάθημα περί αργεντινέζικου παράδεισου, αλλά και να γίνουν σεμνότεροι οι διοικούντες την κρατική τηλεόραση, αφού πληρώνονται από τον Έλληνα φορολογούμενο.
Είναι ηλίθιο για έναν λαό να εκλιπαρεί δανεικά από τον Γερμανό υπουργό οικονομικών και να μην απαιτεί εδώ και τώρα συμμάζεμα των δαπανών σε όλους τους χώρους της δημόσιας διοίκησης. Και είναι δυο φορές ηλίθιο να μην αντιλαμβάνεται ο πρώην «αγανακτισμένος» της όποιας πλατείας ότι μια από τις μεγάλες κακοδαιμονίες μας είναι πως πολλά απ’ αυτά, που ροκανίζουν το δημόσιο χρήμα, είναι κομμένα και ραμμένα στα μέτρα κάποιων, με πρώτους και καλύτερους τους βουλευτές, τους πέριξ αυτών και τους διάφορους υψηλόβαθμους της κρατικής μηχανής.

Είμαστε τελειωμένοι. Αυτή η αλήθεια δεν ανατρέπεται με συνθήματα και φανφάρες. Πριν ο γραφικός υφυπουργός υγείας βάλει τρία μέτρα κάτω από τη γη δημοσιογράφους, συνολικά η κυβέρνηση έβαλε τρία μέτρα κάτω από τη γη κάθε τίμιο πολίτη, κάθε αγωνιστή και ανήσυχο επιχειρηματία. Άφησε πάνω από τη γη τα λαμόγια.
Με τον κύριο Κουβέλη να σέρνει τον χορό της ανηθικότητας ως την πλέον κραυγαλέα περίπτωση διαπλοκής, με την αξιολόγηση να γίνεται γιοφύρι της Άρτας, με στρατιές από τζάμπα μάγκες, αυτός ο τόπος βαδίζει σ’ ένα μαύρο άγνωστο, χωρίς μέλλον πια, χωρίς μια ελπίδα για τα νέα παιδιά που εντός ολίγου θα ψάχνουν για άλλη πατρίδα.

Άγγελος Πετρουλάκης

Πουλάω ό,τι πουλάει!!!



ΜΟΝΟΛΟΓΩΝΤΑΣ
(Δημοσιεύθηκε στην έντυπη Larissa net στις 3-3-2017)
--------------------------------------------------------------------------

Το πρόσφατο ατύχημα στην Εθνική Οδό Αθηνών – Θεσσαλονίκης με τους τέσσερις νεκρούς ήταν μια ακόμα απόδειξη του αισχρού χαρακτήρα της τηλε-δημοσιογραφίας.
-Θα πουλήσει;
-Ναι.
-Κάνε το σήριαλ!!!
Η πιο απλή εκδοχή της χυδαιότητας. Έχει ξανασυμβεί με τον τραγουδιστή.

Εντάξει, οι συνομιλίες για την αξιολόγηση, κούρασαν. Τα ίδια και τα ίδια. Θα έρθουν - δεν θα έρθουν στην Αθήνα οι δανειστές. Ήρθαν και διαπραγματεύονται το πετσόκομμα. Ο Τσακαλώτος είπε κάτι που δεν το εννοούσε, αλλά αυτό που εννοούσε δεν το είπε. Ο άλλος ανάβει κερί στη Βενεζουέλα. Όπως κάποτε οι ΚΚΕδες στον ανατολικό παράδεισο. Αφού δεν υπάρχει νόμος να τον βάζει σ’ ένα αεροπλάνο και να τον πηγαίνει στη Βενεζουέλα να του γίνεται το πίσω σύστημα χωνευτήρι, ό,τι θέλει λέει. Κουράζουν όμως και αυτά, τα γελοία, τα ευτράπελα…
Πατάς ΣΚΑΪ, λοιπόν, βγαίνουν οι οικονομολόγοι. Γυρίζεις στον ΑΝΤΕΝΑ. Το ίδιο. Γυρίζεις στο ΜΕΓΚΑ. Σήριαλ της δεκαετίας του ’90. Εντάξει, το έχουμε μάθει απ’ έξω. Οκτώ φορές το είδαμε, οκτώ καλοκαίρια. Γυρίζεις στο ΑΛΦΑ, πέφτεις σ’ αυτές τις διαφημίσεις με τις πάνες ακράτειας που σου προκαλούν συχνουρία.
Όλα κουράζουν, οι τηλεθεάσεις πέφτουν. Ακόμα και το Ελληνοτουρκικό. Βαρέθηκες ν’ ακούς τον Καμμένο, τον κάθε …ογλού, όλους τους υπερφίαλους που νομίζουν πως ο πόλεμος παίζεται με μολυβένια στρατιωτάκια.
Και αυτό το ξέρουν καλύτερα οι αρχισυντάκτες. Γι’ αυτό και κάτι τέτοιοι θάνατοι είναι λουκουμάκια στο πιατάκι τους. Βγάζουν και ωραίο τίτλο, πιασάρικο: Μίστερ Τζάμπο τζούνιορ. Πάμε παρακάτω.

Ευτυχώς που κάποιος Ιαβέρης από τα παλιά, είπε δυο σωστές κουβέντες. Και βέβαια θύμισε σ’ όλους αυτούς τους νεκροθάφτες των ειδήσεων, πως από την εγκληματική οδήγηση του τραγουδιστή, που προκάλεσε τον θάνατό του, μέχρι σήμερα είχαμε και κάποιες ακόμα χιλιάδες θανάτων που δεν πούλησαν. Δεν είχαν τα απαραίτητα προσόντα.
Ναι, καλά διαβάσατε. Πρέπει να έχεις προσόντα για να πουλήσεις στις ειδήσεις με τον θάνατό σου. Δεν πουλάς γιατί έχεις εγκληματίσει οδηγώντας με 250 ή τύφλα στο ναρκωτικό και στο αλκοόλ. Πουλάς γιατί είσαι γιος τού τάδε, ή γιατί έκανες το ένα σουξέ πίσω από το άλλο και ούρλιαζαν από κάτω καμιά χιλιάδα εκστασιασμένοι από την ερωτολαγνεία σου. Αυτά, μάλιστα, είναι προσόντα.
Αυτή είναι η τηλε-δημοσιογραφία. Όχι πως δεν υπάρχει και η άλλη, εκείνη που μάχεται για τον πολίτη, για τη δικαιοσύνη, για τη δημοκρατία. Ας μην επικρατεί η ισοπέδωση. Υπάρχει. Συγκεντρώνει όμως τόσους αναγνώστες/τηλεθεατές/ακροατές όσους ένα κονσέρτο πιάνου επαρχιακού ωδείου. Επίσης και αυτό το ξέρουν καλά οι αρχισυντάκτες των τηλεοπτικών εκπομπών. Για τούτο και αυτού του είδους οι εκπομπές είναι βραχύβιες.
Ας ξαναγυρίσουμε όμως στο θέμα μας, που είναι όχι το τι πουλάει, αλλά το τι δεν θα πουλούσε, σε σχέση πάντα με το ατύχημα.
Δεν θα πουλούσε μια στατιστική των τροχαίων ως προς τις αιτίες, αλλά και τα αποτελέσματα.
Δεν θα πουλούσε μια εκπομπή για το τόσο ελλιπής είναι η τροχαία αστυνόμευση των δρόμων. Μόλις προ 15νθημέρου με τον συνάδελφο Λευτέρη Παπαστεργίου διατρέξαμε 2.500 χιλιόμετρα σε τρεις ημέρες και δεν συναντήσαμε περιπολικό να διενεργεί έστω απλό τροχονομικό έλεγχο. Προ δυο μηνών είχα κάνει άλλα 3.000 χιλιόμετρα, επίσης χωρίς να συναντήσω αστυνομική παρουσία.
Δεν θα πουλούσε μια εκπομπή που να έδειχνε πως αντιδρούμε όταν σε βάρος μας βεβαιώνεται μια παράβαση.
Δεν θα πουλούσε μια εκπομπή που να δείχνει καθημερινές οδηγικές συμπεριφορές που θα μπορούσαν να ευθύνονται για ατύχημα. Ποιος θα έμενε να δει πόσο ανόητο είναι να οδηγούμε μιλώντας με το κινητό στο αυτί; Ή πόσο ηλίθιο είναι να πιάνουμε τιμόνι μετά από κατανάλωση αλκοόλ; Πόσο εγκληματικό είναι η παραβίαση του σηματοδότη; Καλύτερα να δεις οκτώ επεισόδια του «Μπρούσκο» ένα πίσω απ’ το άλλο, παρά τέτοιες σαχλαμάρες. Ενώ ένας τραγουδιστής που καρφώνεται με 200 στις μπάρες, έχει άλλο ζουμί (τηλεοπτικό). Κάνουν και ζουμ οι κάμερες στα κεράκια που είναι απλωμένα γύρω από τον τόπο και η τηλεθέαση παίρνει την ανηφόρα.
Δυστυχώς αυτή είναι η αλήθεια. Κανείς δεν ενδιαφέρεται αν στην Κοζάνη ένας μεθυσμένος οδηγός έστειλε στον τάφο έναν άλλον οδηγό, αν στην Καλαμάτα ένα αγροτικό βγήκε απρόσεκτα από το χωράφι κι έκλεισε τον δρόμο σ’ έναν μοτοσικλετιστή. Αυτά είναι καθημερινά, δεν πουλάνε, απλά μεγαλώνουν τον κατάλογο των νεκρών, εφιαλτικά μεν, ανεπαίσθητα δε. Λίγο – λίγο δηλαδή, που όμως στο τέλος μοιάζει απίστευτα μακρύς.
Άγγελος Πετρουλάκης

Ο αξιότιμος Λαρισαίος κύριος Κώστας Τσιρόπουλος



Μια μνήμη



Δεκέμβριος 1971.
Στη στοά της Πανεπιστημίου 10, ένας δόκιμος της σχολής υπαξιωματικών Χωροφυλακής, παρατηρεί τα βιβλία στην προθήκη ενός μικρού βιβλιοπωλείου. Ανοίγει διστακτικός την πόρτα και ζητά ν’ αγοράσει δυο βιβλία: «Αυτοψία της εποχής» και «Η μαρτυρία του ανθρώπου». Συγγραφέας: Κώστα Τσιρόπουλος.
Καθώς ετοιμάζεται να βγει, ένας ευγενής κύριος, τον ρωτά αν τον ενδιαφέρει ο κόσμος της φιλοσοφίας και αν γνωρίζει τον συγγραφέα. Ο δόκιμος υπαξιωματικός της Χωροφυλακής, συνεσταλμένος, απαντά πως προσπαθεί να τον γνωρίσει (τον χώρο της φιλοσοφίας), ενώ τον συγγραφέα για πρώτη φορά θα τον διαβάσει.
Ο ευγενής κύριος θα τον ρωτήσει:
«Από πού είστε;»
«Από τη Λάρισα, κύριε…»
Πλατύ χαμόγελο σχηματίστηκε στο πρόσωπο του κυρίου.
«Είμαστε πατριώτες. Κι εγώ Λαρισαίος είμαι. Χαίρομαι που σ’ ενδιαφέρει το βιβλίο και ασχολείσαι μ’ αυτό, αν και η Χωροφυλακή που υπηρετείς δεν φημίζεται για τις καλές σχέσεις της με το βιβλίο».
«Μου αρέσει το διάβασμα. Και κάπου - κάπου προσπαθώ να γράψω. Έχω δημοσιεύσει δυο-τρία διηγήματα στην τοπική εφημερίδα, την Ελευθερία…»
«Τι μου λες; Ο πατέρας μου, κάποτε, ήταν αρχισυντάκτης της Ελευθερίας, ο Ευάγγελος Τσιρόπουλος…»
Ο νεαρός δόκιμος υπαξιωματικός της Χωροφυλακής, ξανακοίταξε τα εξώφυλλα των βιβλίων.
«Σεις είστε ο Κώστας Τσιρόπουλος;»
Ένα χαμόγελο του συνομιλητή του, τον βεβαίωνε πως βρισκόταν απέναντι στον συγγραφέα.

Νοέμβριος 1976.
Ο υπαξιωματικός της Χωροφυλακής επιστρέφει στην Αθήνα μετά από τέσσερα και κάτι χρόνια στα Σέρβια της Κοζάνης, στο Σκαλοχώρι Βοΐου, στο Λιβάδι Ελασσόνας. Στα χρόνια αυτά, συχνά ταξιδεύει στα δυο βιβλία τού Τσιρόπουλου, πασχίζοντας να μπει στον γοητευτικό στοχασμό του Τσιρόπουλου.
Εκείνο που τον καθηλώνει στις σελίδες των βιβλίων αυτών είναι η τρυφερότητα της διαλεκτικής τού συγγραφέα, καθώς εκείνος αντιμετωπίζει την ανθρώπινη αγωνία μέσα σε μια ολότητα ζωής με εντελώς συγχωρητική διάθεση.
Με λόγο θαρραλέο ο Τσιρόπουλος αποκαλύπτει έναν άλλο Χριστιανισμό, μιαν άλλη θρησκεία, εντελώς διαφορετική από εκείνη που βιώνει ο σύγχρονος άνθρωπος. Είναι ο Χριστιανισμός των ταπεινών, είναι η θρησκεία της παρηγορίας, αυτή που αρνείται τόσο τα κοσμικά στοιχεία, όσο και τις προγονικές προκαταλήψεις.
Στην Αθήνα του 1976, ο αέρας της μεταπολίτευσης επιτρέπει τη γέννηση μιας άλλη πνευματικότητας. Νέοι συγγραφείς, νέα συνθήματα. Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής συνομιλεί με τον Μάνο Χατζιδάκι περισσότερο απ’ ό,τι με τους υπουργούς του. Η Μ. Μερκούρη απευθύνεται με επαναστατική διάθεση στις μάζες. Όλα μοιάζουν καινούργια.
 Ο χώρος στη στοά της Πανεπιστημίου 10, γίνεται ένα κρησφύγετο και παράλληλα ένα ορμητήριο Ιδεών.
Με δέος παρακολουθώ τη σιωπή κάποιων ανθρώπων, που η πνευματικότητά τους δεν μετριέται με τα κοινά μέτρα και σταθμά. Κεντρικό θέμα στις συζητήσεις η αγωνία για τον Ελληνισμό, η διαλεκτική της δημοκρατίας, το νόημα της ελευθερίας.
Με τα τεράστια γυαλιά του ο Π. Κανελλόπουλος, συγχωρητικός και απολογητικός πρώτα με τον εαυτό του. Ήδη έχει κυκλοφορήσει το μεγαλύτερο από την «Ιστορία του Ευρωπαϊκού Πνεύματος» και ξέρει πως έχει αγκαλιάσει την αιωνιότητα.
Με τη σιωπή του ο Ιωάννης Θεοδωρακόπουλος. Ξέρει πως ο τόπος απαλλοτριώνεται. Οι Έλληνες δεν αγαπάνε την Ελλάδα. Μετά την ογκώδη «Εισαγωγή στη Φιλοσοφία», ο μεγάλος Δάσκαλος ιδρύει και λειτουργεί στη γενέτειρά του την Ελευθέρα Σχολή Φιλοσοφίας «Ο Πλήθων». Γνωρίζει, όμως, πως η υπόθεση του Ελληνισμού είναι χαμένη, όπως γνώριζε και ο Κωνσταντίνος Παλαιολόγος, όταν αναλάμβανε την αυτοκρατορία, πως η Κωνσταντινούπολη ήταν χαμένη. Ο Κώστας Τσιρόπουλος από τις «Εκδόσεις των φίλων» εκδίδει τη μελέτη του «Το 21 και ο σύγχρονος Ελληνισμός». Αργότερα θα εκδώσει και το μεγάλο δοκίμιό του «Ευρώπη και Σοσιαλισμός».
Με τη γλυκύτητά του ο Κωνσταντίνος Τσάτσος. Είχε ήδη εκλεγεί Πρόεδρος της Δημοκρατίας. Στον Κώστα Τσιρόπουλο και στις «Εκδόσεις των φίλων» εμπιστεύεται την έκδοση των «Διαλόγων σε Μοναστήρι» και της «Πολιτικής». Αργότερα θα εκδώσει τα «Αισθητικά Μελετήματα», τη «Θεωρία της Τέχνης», τη «Λογοδοσία μιας ζωής» κ. ά. 
Είναι οι τρεις της Χαϊδελβέργης.
Ο Κώστας Τσιρόπουλος από τις «Εκδόσεις των φίλων» δίνει άλλη διάσταση στην πνευματική τους κατάθεση…


Και βέβαια δεν είναι μόνο αυτοί.
Ο Κώστας Τσιρόπουλος συγκεντρώνει στον χώρο της «Ευθύνης» δεκάδες προσωπικότητες. Εκεί και ο αυστηρός Άγγελος Τερζάκης. Δέος μπροστά στον συγγραφέα της «Πριγκηπέσσας Ιζαμπώ». Ήδη η δημόσια τηλεόραση μεταφέρει τη «Μενεξεδένια Πολιτεία» του. Ήδη έχει εμπιστευθεί στον Κώστα Τσιρόπουλο το «Οι απόγονοι του Κάιν» και το «Ποντοπόροι».
Τον ακούω ένα βράδυ να διαβάζει ένα απόσπασμα από το είσαγωγική του σημείωμα: «Γεννηθήκαμε ποντοπόροι, δηλαδή όντα που αρματώνουν καράβια, ξεκινάνε για νέες, άγνωστες ηπείρους και δεν ξέρουν ότι εκείνο που τους ξεσηκώνει τα μυαλά, που φουσκώνει την καρδιά τους, είναι η μαγεία του ωκεανού, ο έρωτας της περιπέτειας, το άγνωστο, που περιέχει ένα κυρίως ελκυστικό περιεχόμενο: Να είναι θανατηφόρο».
Στα χρόνια που θ’ ακολουθήσουν μέχρι το θάνατό του, ο ευγενής κύριος Κώστας Τσιρόπουλος, - εκ Λαρίσης, που τον αγνοεί επιδεκτικά - θα συγκεντρώσει δεκάδες σημαντικότατα άρθρα – δοκίμια του Άγγελου Τερζάκη και θα να παραδώσει ως ανεκτίμητη κληρονομιά στις επόμενες γενιές, που θ’ αγνοήσουν προκλητικά τη σκέψη και το έργο τόσο του Τερζάκη, όσο και του Τσιρόπουλου. «Προσανατολισμός στον αιώνα», «Οδοιπόροι μιας εποχής», «Σε καμπή ιστορίας» κ.ά.
Εκεί, στο κρησφύγετο – ορμητήριο του Κώστα Τσιρόπουλου και άλλοι μεγάλοι. Ο Ι.Μ. Παναγιωτόπουλος, ο άνθρωπος που τόσο απλά μίλησε για τα προβλήματα της εποχής με το «Ο στοχασμός και ο λόγος», το «Ομιλίες της γυμνής ψυχής», το «Ο σύγχρονος άνθρωπος», το «Οι σκληροί καιροί», το «Ή σιωπή και ο  λόγος», το «Ερρήμην των Ελλήνων» και με άλλα πολλά.
Εκεί και ο φιλόσοφος Χρήστος Μαλεβίτσης με την πρωτοπόρα σκέψη του που τη δονούσε η μεταφυσική του Χριστιανισμού. Νεότερος όλων, μάλλον. Είχε ήδη εκδώσει τα δοκίμια «Προοπτικές» από το βιβλιοπωλείο της «Δωδώνης». Είχε γράψει ήδη την εκπληκτική παρουσίαση του μεγάλου Θεσσαλονικιού ποιητή – και αδικημένου – Γιώργου Θέμελη. Είχε ήδη τιμηθεί με το Βραβείο της Εθνικής Τραπέζης για το δοκίμιό του «Η εσωτερική διάσταση» και με το Κρατικό Βραβείο Δοκιμίου για το «Η τραγωδία της ιστορίας». Δυο χρόνια μετά θα τιμηθεί από τη Ακαδημία Αθηνών για το «Αγραυλούντες» και ανέσως μετά «Οι εκδόσεις των φίλων» θα εκδώσουν το σημαντικότατο «Ο έγκοπος λόγος».
Η δραστηριότητα της μικρής παρέας που ηγείται ο Κώστας Τσιρόπουλος δεν σταματάει εδώ. Αυτό είναι ένα πολύ μικρό μέρος.
Οι «Εκδόσεις των φίλων» είναι ο κήπος μιας ανθρωποκεντρικής φιλοσοφίας που αντικρίζει κατάματα τη μεταφυσική του Χριστιανισμού, που αρνείται τον κοσμικό χαρακτήρα της Εκκλησίας, που θέτει σε νέα βάση την αγωνία του ανθρώπου. Κάθε έκδοσή της αποτελεί και έναν σταθμό κριτικής σκέψης.
Όμως ο Κώστας Τσιρόπουλος δεν μένει μόνο στον δοκιμιακό του λόγο και στις εκδόσεις.

Επιχειρεί ένα θαρραλέο βήμα.
Είναι η εποχή που ο αριστερισμός γίνεται μόδα, σημαία, λατρεία. Άλλωστε στο βάθος του κάδρου ο πολιτικός με το ζιβάγκο ανοίγει τα χέρια του και επαγγέλλεται την πολιτική των φτωχών. Βγαίνει από τα αριστερά του Κ.Κ.Ε. ξεδοντιάζοντάς το. Ευαγγελίζεται για τους Έλληνες πολλά «έξω». Έξω από το ΝΑΤΟ, έξω από την ΕΟΚ,  έξω απ’ οτιδήποτε φαντάζει δυναστευτικό.
Οι Έλληνες διανοούμενοι εμφανίζονται μάλλον αποπροσανατολισμένοι. Ο Κώστας Τσιρόπουλος, όμως, επιμένει. Δεν μπορεί να δει τη σωτηρία του ανθρώπου έξω από τον αυθεντικό λόγο της Ορθοδοξίας. Δεν μπορεί να δεχτεί μια διαλεκτική χωρίς την απόλυτη ελευθερία σκέψης. Έχει τ’ αυτιά του ανοιχτά σε κάποιες φωνές που έρχονται από την Ευρώπη και μιλούν για τη σύγχρονη τραγωδία του ανθρώπου. Πρόκειται για τις φωνές των αντιφρονούντων Ρώσων – και όχι μόνο - συγγραφέων και επιστημόνων.
Ο Κώστας Τσιρόπουλος και οι άλλοι άνθρωποι της «Ευθύνης» προχωρούν στην ελληνική έκδοση του «ΚΟΝΤΙΝΕΝΤ», που είναι το «Ελεύθερο βήμα Ρώσων και ανατολικοευρωπαίων συγγραφέων». Ελληνικός τίτλος: «Ευρωπαϊκή ΗΠΕΙΡΟΣ».
Σολζενίτσιν, Σαχάροβ, Ιονέσκο, Τζίλας, Μιδζέντι, Σιανιάφσκι, Μιχαήλοβ, Ντούμπτσεκ, Μαξίμοφ, Μπουλγκάκοφ, Χάβελ είναι κάποια από τα ονόματα που δημοσιεύουν την κριτική τους σκέψη – διαμαρτυρία απέναντι σε καθεστώτα που συνθλίβουν την προσωπικότητα του ανθρώπου.
Ο Κώστας Τσιρόπουλος ξεγυμνώνει την αριστερή προπαγάνδα που ήθελε να παρουσιάζει τον κομμουνισμό ως σωτήρα της ανθρωπότητας, όταν στη Ρωσία και στις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης εξοντώνονταν αδίστακτα χιλιάδες ελεύθερες συνειδήσεις. Ένα μικρό απόσπασμα από την «Αμφισβήτηση του κατεστημένου» (Εκδόσεις των φίλων – 1975),που είναι σαν να γράφεται για τις μέρες μας:
«Μπορούμε πάντως να πούμε πως μια καταπληκτικά οργανωμένη προπαγάνδα, με οξύτατη γλωσσική αίσθηση που ξέρει να ζυγιάζει σωστά κάθε λέξη και με βαθύτατη γνώση της ψυχολογίας των μαζών αλλά και της ψυχολογίας που δημιουργείται στα δημοκρατικά πολιτεύματα, κατόρθωσε ώστε τίποτα απ’ ό,τι ενδιαφέρει και αναφέρεται στον κομμουνισμό να μην ονοματίζεται με το αληθινό του όνομα. Το κομμουνιστικό κίνημα έτσι παρουσιάζεται πάντα από τους βιαστικούς κι επιπόλαιους συχνά δημοσιογράφους του Δυτικού κόσμου, με τον χαρακτηρισμό που εκείνο το ίδιο σοφά διάλεξε: ‘‘δημοκρατικές δυνάμεις’’, ‘‘προοδευτικές δυνάμεις’’, ‘‘φιλελεύθεροι πολίτες’’, και στις έσχατες περιπτώσεις ‘‘αριστερά’’ και κάποτε ‘‘άκρα αριστερά’’ – ενώ οι αντίπαλοι είναι πάντα ‘‘σκοταδιστές’’, ‘‘αντιδραστικοί’’, ‘‘οπορτουνιστές’’ κ.λ.».
Από τη μια η «ΕΥΘΥΝΗ» με τα αφιερώματά της, λοιπόν, από την άλλη η «Ευρωπαϊκή ΗΠΕΙΡΟΣ».
Η αγκαλιά των «Εκδόσεων των φίλων» διευρύνεται. Ο κύκλος μεγαλώνει. Απέναντι στο αστείο ως και γελοίο ερώτημα «πού είναι οι διανοούμενοι;» ο Κώστας Τσιρόπουλος και οι συν-μαχητές του έχουν να παρουσιάσουν τεράστιο έργο.
Αλλά ένας λαός που λατρεύει την υποκουλτούρα δύσκολα ν’ αναζητήσει έργα που αναγκάζουν τον νου να δουλέψει. Μένει στην ημιμάθειά του και στην χυδαία καραμέλα πως ξέρει τα πάντα.
Ας είναι…

Και ο θάνατος παρών…
Στις 23 Φεβρουαρίου ο Κώστας Τσιρόπουλος πεθαίνει. Το πληροφορούμαι νωρίς το απόγευμα, από μια ανάρτηση του Γιώργου Γκέλμπεση, που έχει αναλάβει τη «Νέα Ευθύνη», τη διάδοχη κατάσταση στον εκδοτικό χώρο της πορείας χάραξαν «Οι εκδόσεις των φίλων».
Με περιέργεια παρακολουθώ τα βραδινά δελτία ειδήσεων, όπως και τα πρωινά της επόμενης ημέρας. Ούτε μια λέξη. Αντίθετα, μαθαίνω για μια δημοπρασία που αφορά τουαλέτα της Λαίδης Ντι. Αν είχε βγει σε δημοπρασία και το σουτιέν της Μαντόνα, σίγουρα θα μάθαινα και λεπτομέρειες.
Ο Κώστας Τσιρόπουλος είναι ανύπαρκτος για τον δημοσιογραφικό κόσμο. Κανένας Αυτιάς ή Λυριτζής θ’ ασχοληθεί μαζί του. Αν είχε πεθαίνει κανένας μόδιστρος ή κομμωτής θα μαθαίναμε μέχρι και πόσες αποτριχώσεις είχε κάνει. Η Ελλάδα συνεχίζει να πεθαίνει μέσα στην αφασία της. Η Διδώ Σωτηρίου είχε γράψει: «Οι νεκροί μπορεί να περιμένουν». Γιατί όχι;
Μόνο που κάποιοι νεκροί είναι πιο ζωντανοί από τους ζωντανούς. Ένας απ’ αυτούς τους πολύ ζωντανούς νεκρούς θα είναι ο Κώστας Τσιρόπουλος. Άλλωστε ο ίδιος στο εισαγωγικό σημείωμα με τίτλο «Τα τροφεία» (26-5-1979) της συλλογής μελετημάτων του για φυσιογνωμίες του Νέου Ελληνισμού «Οι προλαλήσαντες» είχε γράψει για τους συνειδητούς, και ανήσυχους, αναγνώστες και τους συγγραφείς που νικούν τον χρόνο:
«Από το ανυποψίαστο όμως άγγισμα ενός βιβλίου ως τον έρωτα των βιβλίων, η απόσταση είναι μεγάλη. Την γεμίζει η παιδεία του ανθρώπου, το περιβάλλον μέσα κι έξω απ’ το σπίτι, αλλά σύντομα η ίδια η ύπαρξη φανερώνει τον εαυτό της και παίρνει την πρωτοβουλία στη συμπεριφορά της προς τα βιβλία.
»Εκείνη θα νιώσει αν το βιβλίο την αφορά κι αν την ορίζει. Κι αν αποφασίσει να προχωρήσει μέσα στο μυστήριο του λόγου, τότε η συμπλοκή της με τα βιβλία τής αποκαλύπτει μια περίεργη, συγκλονιστική πραγματικότητα: πως ανάμεσα στους νεκρούς που λάμνουν μισοσκεπασμένοι στάχτη στ’ ανοιχτά της ζωής, υπάρχουν κάποιοι νεκροί που είναι πιο ζωντανοί απ’ τους ζωντανούς: οι συγγραφείς.
»Αυτοί, κρατώντας στο στήθος τους την αθανασία του λόγου κατορθώνουν να διαπλεύσουν την πικρή τη λήθη και την άσπλαχνη σιγή τού κόσμου ξορκίζοντας τον θάνατο με τις λέξεις…»
Να διαισθανόταν, άραγε, ο Τσιρόπουλος πως μετά το θάνατό του θα έμεινε ζωντανός για κάποιους, έστω λίγους, εκλεκτούς όμως αναγνώστες; Πιστεύω πως, ναι. Είχε την, απαραίτητη προς τούτο, αυτογνωσία αλλά είχε και τη σεμνότητα που τον διαφύλασσε από ολισθήματα που χαρακτηρίζουν κενούς ανθρώπους. Ο Τσιρόπουλος ήταν γεμάτος από πνευματική ζωή και από μια δυσεύρετη αριστοκρατία. Άλλωστε με τον θάνατο είχε, ως γνήσιος στοχαστής, ιδιαίτερη σχέση. Διαβάζω μια συνέντευξη του 1968, που είχε δώσει στον Θανάση Νιάρχο με αιτία την κυκλοφορία του πρώτου του μυθιστορήματος, τα «Φαντάσματα» και που περιλαμβάνεται στη συλλογή συνομιλιών του Νιάρχου «Πραγματογνωμοσύνη της εποχής» (Εκδόσεις των φίλων – αχρονολόγητο):
«Γιατί πεθαίνουμε, γιατί όλοι μας πρέπει κάποτε να πεθάνουμε∙ ερώτημα που σοβαρότερο και συγκλονιστικότερο, δεν μπορεί να υπάρξει για την ανθρώπινη ύπαρξη. Όταν μια εποχή – και τέτοια είναι η δική μας – δεν μπορεί να δώσει απόκριση στο ερώτημα αυτό, ο πολιτισμός της περνά κρίση και οι άνθρωποι παραφρονούν μπροστά στην πραγματικότητα του θανάτου».
Απέναντι στην πραγματικότητα του θανάτου ο Κώστας Τσιρόπουλος θα θέσει τη μεταφυσική και την παρηγορία της Ορθοδοξίας.
Στα 1981 – είναι 51 χρονών τότε – κυκλοφορεί το δοκίμιό του «Πολιτισμός του σώματος», επιχειρώντας ν’ αγγίξει την εσωτερική φωνή της Τέχνης. Εκεί η συζήτηση με τον θάνατο γίνεται απόλυτα χειροπιαστή. Δηλώνοντας πως «η δημιουργία, είτε καλλιτεχνική είτε ερωτο-σαρκική, είναι πράξη τραγική», καταθέτει συνάμα πως «Η αγωνία της δημιουργίας πολιτισμού υπάρχει, επειδή ο άνθρωπος αγωνίζεται να προλάβει τον θάνατό του».
Στο ίδιο δοκίμιο φτάνει στο παρακάτω συμπέρασμα:
«Ο Άγιος υπερβαίνει τον θάνατό του και τον θάνατο του κόσμου με τη μεταφυσική του πίστη. Ο Ποιητής, ν’ αίσθημα προσωπικής αθανασίας, προσπαθεί να μεταπλάσει τον κόσμο και τον εαυτό του, να τον αθανατίσει, να τον καθαρίσει από τον μολυσμό του θανάτου και να τον προσφέρει στους ανθρώπους ως μορφή αθανασίας, μορφή που βρίσκεται πέρα και πάνω από τον θάνατο».
Πλέον ο Τσιρόπουλο, πιο ζωντανός από ποτέ, δεν μένει εδώ. Σεβόμενος τις απόψεις του για τη ζωή και το θάνατο, για την αγωνία του ανθρώπου και τον Θεό, λέω πως μάλλον αναπαύεται στην αγκαλιά της μητέρας του. Αυτήν είχε και για πατέρα, αφού στα εννιά του, ορφάνεψε.
Για τον θάνατο άλλωστε της μητέρας του είχε γράψει και το απολογητικό του κείμενο «Μουσική», το 1989 (εκδόσεις Αστρολάβος / Ευθύνη), σκέψεις πάνω στη μουσική του Bruckner . Ξεχωρίζω ως επίλογο ένα αγωνιώδες ερώτημα:
«Αγάπης φωνές απελπισμένα φουντώνουν, δαγκώνοντας το σκληρό Ερώτημα: όποιος αγαπά, γιατί πεθαίνει;»

Λάρισα, Κυριακή, 26 Φεβρουαρίου 2017…
Η ώρα πλησιάζει εννιά το πρωί. Λέω να κλείσω εδώ το κείμενο που λίγο μετά τα μεσάνυχτα άρχισα να γράφω για τον σημαντικό συμπατριώτη, που είχα κάπου επτά χρόνια να συναντήσω. Θυμάμαι κάποια μικρά παράπονα για συμπατριώτες κι εφημερίδες, που προκλητικά τον αγνόησαν.
Όμως με παρηγορεί η σκέψη πως ο φίλος Κώστας Λάνταβος, όταν διηύθυνε το περιοδικό «Γραφή», είχε αφιερώσει ένα τεύχος της στον Κώστα Τσιρόπουλο. Είναι ένα συλλεκτικό πλέον τεύχος και όλη η τιμή ανήκει στον φίλο Κώστα, που και ο ίδιος με τη σειρά του αποτελεί μια παρηγορία γόνιμης δημιουργίας για την πόλη.
Ίσως κάποια μέρα ευαισθητοποιηθεί και κάποια δημοτική αρχή και σε κάποιο κεντρικό δρόμο της πόλης, δώσει το όνομά του, αλλά προβεί και στην ανατύπωση της «Γραφής», μήπως και…