Google+ Followers

«Τα ψηλά βουνά», το Θεσσαλικό Θέατρο και ο Κώστας Τσιάνος



Με την ευκαιρία μιας παράστασης

Από τον Άγγελο Πετρουλάκη

Είναι μια ακόμα ευχάριστη έκπληξη του Κώστα Τσιάνου. Μέσα στην κατάθλιψη των ημερών, μέσα στην τεράστια προπαγάνδα για τον παράδεισο που βιώνουμε, αποκλεισμένοι από αγανακτισμένους αγρότες και βομβαρδιζόμενοι από μύρια άλλα δεινά, ήρθαν τα «Ψηλά βουνά» ενός ξεχασμένου λογοτέχνη, του Ζαχαρία Παπαντωνίου, να σκορπίσουν την αισιοδοξία και την δροσιά μέσα από το Θέατρο του Μύλου.
Ήταν το 1918 όταν ο Ζαχαρίας Παπαντωνίου γράφει «Τα ψηλά βουνά». Εποχή ταραγμένη. Το τέλος του Α΄ Παγκόσμιου Πολέμου, η εκστρατεία στην Μ. Ασία, ο Βενιζέλος, ο Δημοτικισμός.
Στον χώρο της λογοτεχνίας ο Παλαμάς με την ποιητική του επανάσταση, ο Χατζόπουλος με την ποιητική μελαγχολία του έρωτα, ο Ξενόπουλος με το νέο μυθιστόρημα και τον στέρεο θεατρικό λόγο, ο Νιρβάνας με το αναβαθμισμένο χρονογράφημα, ο Γρυπάρης με τις μεταφράσεις του Αισχύλου και του Σοφοκλή, αλλά και του Πλάτωνα, ο Εφταλιώτης με τις μεταφράσεις του, επίσης, ο Ψυχάρης με τον αγώνα του για την Δημοτική, που είχε ξεκινήσει χρόνια πριν με το «Ταξίδι» του, ο Στέφανος Γρανίτσας με «Τα άγρια και τα ήμερα του βουνού και του λόγγου» και άλλοι άξιοι εργάτες της διανόησης και της λογοτεχνίας.
Έχουν προηγηθεί τα «Ευαγγελικά» και τα «Ορεστειακά» που αιματοβάφουν το γλωσσικό κίνημα.
Ακόμα δεν είχαν εμφανιστεί τα 4 Χ 4 για να οργώνουν τα δύσβατα, ούτε το Κολωνάκι έτρεχε στα βουνά και τα λαγκάδια για να ανακαλύψει το χωριάτικο και το παραδοσιακό. Ο Όλυμπος ήταν ελάχιστα γνωστός στους Αθηναίους νέο-αστούς και ο Βασίλης Γαβριηλίδης έγραφε «Εις τα "Ψηλά Βουνά" έχομεν μίαν δημοκρατίαν χωρίς ελέω Θεού βασιλείς, χωρίς ελέω πουγγιού δυνάστας, τραπεζίτας, τοκογλύφους, χρηματιστάς. Το κοινό συμφέρον ο στυλοβάτης. […] Τα "Ψηλά Βουνά" αποτελούν την μεγάλην εκπαιδευτικήν μας επανάστασιν. Δεν είναι μόνο παιδαγωγικόν βιβλίον αλλά και λογογραφικόν αριστούργημα».
Όμως, «Τα ψηλά βουνά» του 1918 επιτελούσαν κι εξέφραζαν άλλα, σε σχέση μ’ αυτά που επιτελούν «Τα ψηλά βουνά» στο Θέατρο του Μύλου. Τότε ήταν μια φωτισμένη απόπειρα πατριδογνωσίας, αλλά και εισαγωγής της νέας γλώσσας (δημοτικής) στην εκπαίδευση με την πιο λαμπρή και αγνή εκδοχής της, χωρίς τις ακρότητες της ‘‘εμφυλιοδιαμάχης’’.
Για τούτο και ο Παύλος Νιρβάνας έγραφε: «Με τα "Ψηλά Βουνά" εισέρχεται εις το δημοτικόν σχολείον η Ελλάς […] με τον κόσμο των πλασμάτων της και με τον κόσμο των πνευμάτων της. Πόση ζωή, πόση ποίησις, πόση χάρη κατοικεί εκεί μέσα! Δεν ηξεύρω τι περισσότερον και τι ωραιότερον θα ημπορούσε να επιθυμούσε κανείς ως αναγνωστικόν βιβλίον».
Τώρα τι είναι;
Η απάντηση σαφώς και είναι υποκειμενική.
Τώρα που μάθαμε καλά τα ψηλά βουνά μας, από τα Λευκά Όρη της Κρήτης μέχρι τον Όλυμπο, από τον  Αίνο της Κεφαλλονιάς μέχρι την Στάμνα της Ροδόπης, τώρα έχουμε ανάγκη από ενέσεις γάργαρου γέλιου, αυθόρμητης χαράς, αυθεντικής θεατρικής παιδείας.
Τώρα που ξέρουμε σε ποιο βουνοχώρι θα φάμε την νοστιμότερη τυρόπιτα ή το γευστικότερο λουκάνικο, αλλά και σε ποιον χειμωνιάτικο προορισμό θα μας δούνε περισσότεροι, έχουμε την ανάγκη για ένα χαμογελαστό βράδυ στην αγκαλιά του Μύλου, όπου έχει στήσει το δικό μου βασίλειο ο Κώστας Τσιάνος.
Κι ευτυχώς!!!
Πελώρια πλέον η μορφή του Κώστα Τσιάνου για την πόλη μας. Πια, κάνει θέατρο για την ψυχή του όπως έγραψε κάποτε ο Κουν. Παίρνει τις αφηγήσεις για την Μικρασιατική καταστροφή και τις κάνει θέατρο, παίρνει τον Ζαχαρία Παπαντωνίου και Τα ψηλά βουνά του και τα κάνει θέατρο. Φυτεύει λουλούδια ζωής και μας καλεί ν’ αφήσουμε την μιζέρια της καθημερινότητας, να στρέψουμε τα μάτια μας πίσω, να δούμε πώς μεγάλωσε αυτή η Ελλάδα, πώς μορφώθηκε, πώς έγινε το τσομπανόπουλο Δάσκαλος, πώς ημέρεψαν οι θρύλοι και εξευγενιστήκαν τα στοιχειά.
Μαζί με τον Κώστα Τσιάνο οι άλλοι του Θεσσαλικού. Τους παρατηρούσα χθες έναν - έναν. Πόσα χρόνια; Πόσα έργα; Πόσες περιοδείες; Πόσα σκηνικά; Κάποιοι γκρίζαραν. Τους θυμάμαι νέους. Τον Μάκη Παπατριανταφύλλου, τον Νίκο Γεωργάκη, τον Χρήστο Καράκη, τους άλλους. Τα χρόνια έφευγαν κι αυτοί εδώ. Και τώρα εδώ. Μια ιδιότυπη αυλή, με μια προσφορά συγκινητική. Οι θύμησες χάνονται σε χρόνια περασμένα. Κάποτε έγραφα για τα 10χρονα του Θεσσαλικού. Μετά για τα 20χρονα… Κάποτε έγραφα για τον νεαρό φωτογράφο, έναν Βασίλη Αγγλόπουλο, που έτρεχε πίσω από πρόβες και από πρεμιέρες. Και ο Βασίλη εδώ, παρών, μια ζωντανή φωτογραφική ιστορία του Θεάτρου μας. Παρών και ο Δημήτρης Καρβούνης, άλλη ζωντανή ιστορία της πόλης. Πόσες συνεργασίες, πόσες μουσικές;
Σ’ αυτούς τους δύσκολους καιρούς όλοι τους πια κάνουν Θέατρο για την ψυχή και για την τιμή τους. Κάνουν Θέατρο για μια πόλη που δικαιούται πολλά, που αγαπιέται πολύ. Αυτό το Θέατρο σε μια από τις πιο χαρούμενες στιγμές του θα το γνωρίσουν και οι μικροί μαθητές της πόλης, τώρα, όπως έναν αιώνα πριν κάποιοι άλλοι μαθητές γνώριζαν Τα ψηλά βουνά μέσα από το καθημερινό αναγνωστικό τους. Μια άλλην Παιδεία, μιαν άλλην αγωγή ψυχής.
Εύγε Κώστα Τσιάνο…
Εύγε για όλους εσάς που είστε δίπλα του.

Πόση ζωή απομένει στην έρμη αγορά;



ΜΟΝΟΛΟΓΩΝΤΑΣ
(Δημοσιεύθηκε στη Larissa net την Παρασκευή 19-2-2016)

Οι εικόνες που έφτασαν με την τηλεόραση στο καθιστικό μας ήταν τρομακτικές. Πιο τρομακτικό σίγουρα θα ήταν η βίωση του τρόμου από το ίδιο το γεγονός για εκείνους που ένιωθαν να πέφτουν πάνω τους πέτρες και τούβλα και είτε να τους στερούν τη ζωή, είτε να τους συνθλίβουν χέρια, πόδια, κεφάλι.
Αμέσως μετά οι ανακοινώσεις για τις ευθύνες. Ρώσοι ή Αμερικανοί, Τούρκοι ή κυβερνητικοί;
Η μάνα που δεν έχει τίποτα πια να κλάψει.
Ο πατέρας που δεν έχει ούτε την ελάχιστη ανάσα να προσφέρει. 

Κάποιοι κύριοι που σε γραφεία κλιματιζόμενα μετατρέπουν την προπαγάνδα σε επιστήμη. 
Και οι μηχανισμοί. Τα χωρικά ύδατα. Οι αριθμοί των πνιγμένων. Νούμερα απλά σε λευκά χαρτιά εκτυπωτών. Οι πνιγμένες ζωές ένα απλό «3» ή «33», που προστιθέμενα στο 2.003 μας κάνει 2.006 ή 2.036. Αυτό ήταν, τελειώσαμε…


Επόμενη είδηση οι αγρότες. Οι πριν από εμάς ήταν εγκληματίες. Εμείς οι σωτήρες. Εσείς, που είστε ένα μήνα τώρα στους δρόμους, είστε οι μη… κατανοούντες πόσο ευεργετικά είναι τα νέα μέτρα για το μέλλον σας. Έλλειψη αντίληψης, δηλαδή. Η φωτεινότητα του πνεύματος των ηγετών σάς τυφλώνει και δεν μπορείτε να δείτε τον… παράδεισο που σας περιμένει. Ίσως έχουν κουραστεί και τα μάτια σας που τόσα χρόνια είχαν συνηθίσει στο μισοσκόταδο των σκυλάδικων.
Η προπαγάνδα στον απόλυτο βαθμό. Η γλώσσα της αλήθειας καταποντίζεται σε φράσεις πυροτεχνήματα, που έντεχνα διασπείρονται.
Εν τω μεταξύ δολοφονείτε (εσείς οι αγρότες που δεν αντιλαμβάνεστε τα ευεργετικά μέτρα) αργά αλλά σταθερά την εθνική οικονομία. Σε μια τόσο κρίσιμη καμπή της οικονομίας της. Ίσως θα έπρεπε να νοσταλγείτε τον Γιάνη, που ανάθεμα αν ξέρει πως η πατατιά είναι αναρριχώμενο φυτό ή όχι. Αρκεί που του αρέσουν οι τηγανιτές πατάτες (με μπόλικο αλάτι) κι ας τρέφεται σχεδόν πάντα με ψάρι, όπως συνιστούν οι διαιτολόγοι.
Μας πήρε και μας σήκωσε, που λέει και ο λαός…
Με εξαίρεση αυτούς που τρεις φορές επέλεξαν ηγέτη τον ίδιο άνθρωπο. Αυτούς κανείς αέρας δεν τους παίρνει. Ακίνητοι στις χαρούμενες προσδοκίες τους. Είναι πλέον η άρχουσα τάξη. Και γιατί να μην είναι; Άλλωστε το θέλησαν και τα υπόλοιπα εκατομμύρια των πολιτών, που τους παραχώρησαν αυτό το δικαίωμα. Αυτός είναι και ο βάσιμος ισχυρισμός του περιθωριακού δημοσιογράφου, που στη δύση της καριέρας του έγινε και υπουργός της Παιδείας. Στο κάτω κάτω της γραφής το λέει και το Ευαγγέλιο για τους έσχατους που έσονται πρώτοι (Λουκά, ΙΓ΄ 30).
 
Βουλευτής Δημήτρης Ρίζος (ΣΥΡΙΖΑ)
Εν τω μεταξύ η Ελλάδα αναστενάζει. Περισσότερο η δύσμοιρη αγορά, έρμαιο σε κάθε δήλωση του όποιου έχοντα αναλάβει την σωτηρία μας.
Και όχι μόνο η αγορά. Γιατί δεν είναι λίγοι, ούτε λιγότεροι δύσμοιροι, οι συνταξιούχοι που είδαν τις κρατήσεις τους να εξανεμίζονται και όχι μόνο, αφού πλέον έχουν φτάσει στο σημείο να πληρώνουν 50ντάρικο (ευρώ) για την όποια επίσκεψή τους στο γιατρό, παρά το ότι ολόκληρη ζωή πλήρωναν για την περίθαλψή τους. Και μην τολμήσει κανείς να μου το αμφισβητήσει αυτό, γιατί προσωπικά το ζω στο πετσί μου ιδιαίτερα γλαφυρά, τόσο που κάποιες φορές επιθυμώ να ήμουν Ρομά ή Ρωσοπόντιος και ν’ απολάμβανα τις δωρεάν παροχές των νοσοκομείων. Άλλη συζήτηση όμως αυτή…
Όμως αφού ξεκίνησα να σκέφτομαι την αγορά και τα λουκέτα που δεν μειώθηκαν, θα ήθελα να ξαναφέρω στην μνήμη τους πύρινους λόγους της πάλαι ποτέ αντιπολίτευσης (όχι μόνο πάνω από τις καρότσες των αγροτικών) για την ανάλγητη πολιτική των αντιπολιτευτικών σχηματισμών, για την υπερφορολόγηση και για πολλά άλλα δεινά. Βέβαια, ο κ. Αλεξιάδης, ως μάχιμος εφοριακός υπάλληλος ήξερε τις πραγματικές διαστάσεις των προβλημάτων και φρόντισε… ν’ αποκαταστήσει τις αδικίες και τις ατέλειες. 


Αιγαίο, κλειστά σύνορα, ασφαλιστικό, τηλεοπτικό πεδίο. Η κοινωνική κατακραυγή σε όλα. Ψάχνω να βρω έναν τομέα που κέρδισε την συγκατάθεση των πολιτών που δεν είναι ακόμα μεθυσμένοι από τη νίκη του Κόμματος. Βρίσκω μόνο τους διθυράμβους των υπουργών και των κομματικών στελεχών.
Όταν ο κ. Βερναρδάκης δηλώνει πως «η αυτονόμηση των ΜΜΕ είναι παθογένεια» διατυπώνει μια γενική αρχή της δικής του Αριστεράς: το κόμμα, διά του κρατικού μηχανισμού, πρέπει να ελέγχει την κοινωνία σε όλα τα επίπεδα. Άρα, το κόμμα και όχι οι αρχές της δημοκρατίας είναι ο κανόνας στην δημόσια έκφραση. Κάτι που οδηγεί στα Σοβιέτ. Όλα καλά, όλα ωραία.
Χωρίς κανείς να ρωτήσει πόση ζωή απομένει σ’ αυτήν την έρμη αγορά…

Άγγελος Πετρουλάκης

Η διαχείριση της πραγματικότητας



ΜΟΝΟΛΟΓΩΝΤΑΣ
(Δημοσιεύθηκε στη Larissa net την Παρασκευή, 12-2-2016)

 
Για σήμερα οι αγρότες έχουν αναγγείλει την κάθοδό τους στην Αθήνα. Όχι όλοι, φυσικά. Αντιπροσωπείες των περισσότερων «μπλόκων». Κίνηση που στοχεύει στο να ‘‘δει’’ η κυβέρνηση τα θέματά τους με άλλο μάτι. Με ποιο ‘‘μάτι’’; Μ’ αυτό που τα έβλεπε πριν τις εκλογές του Ιανουαρίου του 2015, πριν δυο, πριν τρία, πριν τέσσερα, πριν… χρόνια. Γιατί οι αγρότες δεν λένε τίποτα περισσότερο απ’ αυτά που έλεγε το κυβερνών κόμμα στα κόκκινα χρόνια της αντιπολίτευσης. Όμως τα χρόνια πέρασαν, η αντιπολίτευση πήρε εντολή από την πλειοψηφία των πολιτών να κυβερνήσει. Και;
Ιδού το πρόβλημα. Η ανακολουθία μεταξύ υπόσχεσης και ρέουσας πραγματικότητας. Η εκπρόσωπος κ. Γεροβασίλη το απέδωσε γλαφυρότατα: Το κρατος έχει νόμους. Η Τροχαία είναι υπεύθυνη για την εφαρμογή τους. Καιρός ήταν. Ποτέ δεν είναι αργά να θυμάσαι τους νόμους τους κράτους, που βέβαια ως αντιπολίτευση τους χαρακτήριζες αντισυνταγματικούς, αντιλαϊκούς και ό,τι άλλο μπορούσε να φανταστεί ο νους του ανισόρροπου Έλληνα. Που απέναντι στην κατάρρευση του κράτους προτάσσει τα φιλάνθρωπα αισθήματά του ενισχύοντας τα κοινωνικά συσσίτια. Από την υπερηφάνεια της φυλής στον οίκτο. Μια χαρά αντίδραση απέναντι στην ύφεση…
Αλλά η κ. Γεροβασίλη, υπουργός προπαγάνδας είναι, δεν θα μπορούσε να ισχυριστεί κάτι άλλο, όπως για παράδειγμα αν ο νόμος λειτουργεί απέναντι σ’ αυτούς που κάθε τόσο καίνε αυτοκίνητα και τινάζουν στο αέρα το κέντρο της Αθήνας. Αν επίσης ο νόμος λειτουργεί στο να δουλεύουν απρόσκοπτα τα Τελωνεία, ή στο αν μπορεί ένας πολίτης να φτάσει απρόσκοπτα από τη Λάρισα στη Θεσσαλονίκη. Αρκεί να μην διαταραχθεί η Αθήνα. Αρκεί να μείνει απρόσβλητη η πλατεία των Αγανακτισμένων, η πλατεία που ανάδειξε κυβέρνηση τον λαοφιλή ΣΥΡΙΖΑ.
Η Παρασκευή όμως είναι εδώ, τα προβλήματα είναι επίσης εδώ, όπως εδώ είναι και το άλλο τεράστιο θέμα των προσφύγων και των μεταναστών. Πια οι δηλώσεις ηρεμίας και καθησυχασμού ότι  οι πρόσφυγες και οι μετανάστες απλά εμφανίζονται στην πλατεία Ομονοίας, όπου λιάζονται, και στη συνέχεια εξαφανίζονται, δεν γίνεται ν’ αναπαραχθούν. Οι πρόσφυγες και οι μετανάστες είναι εδώ, θα είναι ακόμα περισσότεροι στο μέλλον και δεν θα λιάζονται, ούτε θα εξαφανίζονται, ούτε θα μπορούν να σταλούν πίσω, εκεί δηλαδή απ’ όπου ήρθαν. Όσοι πιστεύουν το αντίθετο, με την ισχύουσα πολιτική, οικτρά απατώνται.
Τα κύματα των προσφύγων και των μεταναστών θα φτάνουν στα νησιά μας και στον Έβρο, θα πνίγονται με τις πρώτες αναταράξεις της θάλασσας, θα προκαλούν τον στιγμιαίο οίκτο και θα γιγαντώνουν τα ελληνικά προβλήματα. Απατώνται και μάλιστα οικτρά όσοι πιστεύουν ότι οι λαοί της κεντρικής Ευρώπης θα συγκινηθούν και θα πιέσουν τις κυβερνήσεις τους να δώσουν ουσιαστική λύση στο πρόβλημα των λαών της Ασίας. Οι κοινωνίες τους είναι ούτως ή άλλως ευνουχισμένες από πολλά. Θ’ αφήνουν κεράκια και λουλούδια στα δέκα – είκοσι θύματα των τρομοκρατικών επιθέσεων και θα ξαναγυρίζουν στα διαμερίσματα και τα πάρκα τους.
Αυτές τις κοινωνίες καμιά δυστυχία δεν φαίνεται ικανή να τις αναγκάσει να σκεφτούν πέρα από το πώς θα αυξήσουν τις στρατηγικές αυτοπροστασίας τους. Είναι οι ίδιες που δημιούργησαν το μεγάλο κεφάλαιο της αποικιοκρατίας στην παγκόσμια ιστορία, είναι οι ίδιες που δημιούργησαν πολεμικές βιομηχανίες και ενθάρρυναν τους καταναλωτές των πολεμικών προϊόντων τους. Είναι οι ίδιες που – ευτυχώς – απορροφούν τα καλύτερα ελληνικά μυαλά, σκεφτόμενες απόλυτα ορθολογικά και σχεδόν καθόλου συναισθηματικά. Το συναίσθημα το άφησαν προίκα για την Ελλάδα μας, που πλέον αυξάνει τον αριθμό των συσσιτίων της, αντί ν’ αυξάνει τη βιομηχανική παραγωγή, τις εξαγωγές, τις δουλειές, τον πλούτο της.
 Η διαχείριση της πραγματικότητας απαιτεί θάρρος. Βήματα γενναία σε ό,τι είναι γόνιμο και όχι σε ό,τι είναι ταξικό. Η στρατηγική της αγανάκτησης είναι βήματα προς τα πίσω. Αυτό είναι το εύκολο, το αυτάρεσκο. Όχι το δημιουργικό. Το δημιουργικό βρίσκεται σ’ αυτά που δεν λέει με τα στραπατσαρισμένα ελληνικά του ο κ. Τσακαλώτος. Στο ότι δηλαδή ο πλούτος σε μια χώρα έρχεται με την δουλειά, έρχεται με την ανάπτυξη του επιχειρείν, με την αναγέννηση της βιομηχανίας. Για να μοιράσεις πλούτο πρέπει να τον παράγεις πρώτα. Και πλούτος δεν παράγεται με την υπερφορολόγηση, ούτε με την απόπειρα φίμωσης της πληροφόρησης. Κάποια στιγμή που ο ΣΥΡΙΖΑ θα έχει φυλλορροήσει από μόνος του, μια άλλη κυβέρνηση θα τα ξεσκονίσει και θα τα ξετινάξει όλα και όσοι νιώθουν τώρα δυνατοί, αύριο θα ζουν στη λήθη και στην αναξιοπρέπεια, εισπράττοντας μιαν άλλη χλεύη…
Καμιά εξουσία δεν υπήρξε μόνιμη. Ιδιαίτερα αν αυτή η εξουσία στηρίχθηκε στην λαϊκή «αγανάκτηση». Ούτε τον Βούλγαρη, ούτε τον Δηλιγιάννη δαφνοστεφάνωσε η ιστορία, αντίθετα το όνομα του Τρικούπη το μνημονεύει συχνά. Αλλά απ’ ό,τι αποδεικνύει η διαχείριση της πραγματικότητας, οι λαλίστατοι της παρούσας κυβέρνησης μάλλον δεν είχαν και μεγάλη σχέση με την ιστορία.
Είδωμεν…
Άγγελος Πετρουλάκης






Κάριν Σλότερ: Συντριβή



ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ
--------------------
Κάριν Σλότερ: Συντριβή
Εκδόσεις ‘‘Ψυχογιός’’



Είναι γεγονός πως η παγκόσμια αστυνομική λογοτεχνία έχει εξελιχθεί σε έναν ιδιαίτερο λογοτεχνικό χώρο, όπου έντεχνα συναντιόνται η φαντασία με τη βία, η ψυχολογία με τους κοινωνικούς προβληματισμούς, ο υπαινικτικός ερωτισμός με την ομολογία της μοναξιάς του ατόμου και πολλά ακόμα που χαρακτηρίζουν την καθημερινότητα του ατόμου σ’ έναν συγκεκριμένο χώρο, έναν συγκεκριμένο χρόνο.
Την Αμερικανίδα συγγραφέα Κάριν Σλότερ μας την γνώρισαν στην Ελλάδα οι εκδόσεις «Ψυχογιός». Πρόσφατα δε κυκλοφόρησαν και το νέο της μυθιστόρημα «Συντριβή», το οποίο δεν είναι απλά ένα ακόμα μυθιστόρημα, αλλά είναι ένα μυθιστόρημα που τα έχει όλα, πλην ενός: Τον υπέρ-ήρωα αστυνομικό που κινεί όλα τα νήματα και η ευρηματική φαντασία του δίνει λύσεις ακόμα κι εκεί που όλοι δηλώνουν αδυναμία.
Η Κάριν Σλότερ ξέρει καλά πώς να δημιουργεί ήρωες και αντιήρωες και ξέρει καλά να στήνει τον μύθο της με απλούς καθημερινούς χαρακτήρες. Και αυτό είναι το ιδιαίτερα σημαντικό που προσφέρει η «Συντριβή» στον αναγνώστη.

Κυρίαρχα στοιχεία στο τελευταίο της μυθιστόρημα είναι όλα όσα μπορούν να καθηλώσουν τον αναγνώστη της και να τον αναγκάσουν να παρακολουθεί με κομμένη ανάσα την εξέλιξη της δράσης. Ανθρώπινες αδυναμίες που γίνονται καταστροφικά πάθη, κοινωνικές παρεκτροπές που ανήκουν στην σφαίρα του πραγματικού, ανατροπές που δημιουργούν όχι μόνο την έκπληξη, αλλά και την αγωνία για την εξέλιξη της δράσης, μεθόδους έρευνας και εξιχνίασης που δεν ανήκουν στο χώρο του φανταστικού, αλλά στην εργαστηριακή πραγματικότητα, σκιαγράφηση των κοινωνικών δομών του τόπου όπου εξελίσσεται η δράση και ένα πλήρες ψυχογράφημα των προσώπων που παίζουν ένα συγκεκριμένο ρόλο στον κοινωνικό χάρτη όπου τρέχουν τα γεγονότα.
Η κοινωνία που περιγράφει η Κάριν Σλότερ δεν είναι η λαμπερή αμερικάνικη κοινωνία, αλλά ούτε ο μαύρος υπόκοσμός της. Είναι μια συνηθισμένη κοινωνία ενός μικρού τόπου με όλα όσα μπορούν να την χαρακτηρίζουν: Οικονομικές δυσκολίες, ξεφτισμένα όνειρα, φιλοδοξίες, ανταγωνιστικές τάσεις, εκφράσεις αλληλεγγύης, έρωτες ανεκπλήρωτοι.
Οι χαρακτήρες-κλειδιά ή διαφορετικά οι κεντρικοί άξονες που κινούν την εξέλιξη της δράσης, στην περίπτωση της Σλότερ, αποσπούν την συμπάθεια του αναγνώστη με τις εμφανείς ανθρώπινες αδυναμίες τους και όχι με τα ‘‘ηρωικά’’ τους κατορθώματα. Αστυνομικοί που αναζητούν την ήρεμη ζωή και την συντροφικότητα, πολίτες που εμπλέκονται γιατί νιώθουν το κοινωνικό τους χρέος, δράστες και θύματα που θα μπορούσαν να είναι και ‘‘άγγελοι’’ στη ζωή τους, αν κάτι δεν πήγαινε καλά, όπως η εξάρτησή τους από το αλκοόλ ή τα ναρκωτικά, η πλεονεξία, η ερωτική απογοήτευση.
Το «Συντριβή» της Κάριν Σλότερ είναι ένα εξαιρετικό αστυνομικό (και όχι μόνο) μυθιστόρημα που προσφέρει σε μέγιστο βαθμό την απόλαυση της ανάγνωσης σε όποιον το πάρει στο χέρι του.  Ωθεί τον αναγνώστη ν’ αγαπήσει τους πρωταγωνιστές, αλλά και να προσφέρει τον οίκτο του σε πολλούς ακόμα δευτερεύοντες παράγοντες της μυθοπλασίας.

Η εξαντλημένη Ευρώπη



ΜΟΝΟΛΟΓΩΝΤΑΣ
(Δημοσιεύθηκε στην Larissa net την Παρασκευή 5-2-2016)
 --------------------------------------------------------------
            Στις 6 Οκτωβρίου του 1955 ο Κωνσταντίνος Καραμανλής διορίζεται για πρώτη φορά πρωθυπουργός της χώρας και σχηματίζει κυβέρνηση. Λίγους μήνες αργότερα, στις 29 Φεβρουαρίου του 1956 κερδίζει τις εκλογές και σχηματίζει την κυβέρνηση της Ε.Ρ.Ε. Στις εκλογές της 17ης Μαΐου 1958 αναλαμβάνει και πάλι την πρωθυπουργία της χώρας (μέχρι 20 Σεπτεμβρίου 1961). Και οι επόμενες εκλογές, της 4ης Νοεμβρίου του 1961 τον χρίζουν πρωθυπουργό (μέχρι 19-6-1963).
Τον Ιανουάριο του 1959 ανέρχεται στην προεδρία της Ε' Γαλλικής Δημοκρατίας ο γάλλος στρατηγός Ντε Γκωλ ο οποίος πρεσβεύει σε μια ενωμένη Ευρώπη και αναπτύσσει ισχυρές σχέσεις φιλίας με τον γερμανό καγκελάριο Κόνραντ Αντενάουερ. Το όραμα της ενωμένης Ευρώπης έχει ήδη γεννηθεί. Το μοιράζονται η Γαλλία, η Δυτική Γερμανία, η Ιταλία, το Βέλγιο, η Ολλανδία και το Λουξεμβούργο.
Στις 24 Ιουλίου του 1959, ο Κωνσταντίνος Καραμανλής υποβάλλει κατόπιν σύντομων διερευνητικών επαφών επίσημη αίτηση συνδέσεως με την ΕΟΚ. Μετά από μακρές διαπραγματεύσεις υπογράφηκε η Συμφωνία Σύνδεσης και η Ελλάδα κατέστη το πρώτο συνδεδεμένο μέλος με την ΕΟΚ, την 1η Νοεμβρίου 1962.


Η Συνθήκη του Σένγκεν υπεγράφη στις 14 Ιουνίου 1985 στην ομώνυμη κωμόπολη Σένγκεν του Λουξεμβούργου ανάμεσα σε πέντε κράτη μέλη των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (Βέλγιο, Γερμανία, Γαλλία, Λουξεμβούργο και Ολλανδία) και είχε ως στόχο την προοδευτική κατάργηση των ελέγχων στα κοινά σύνορα, την καθιέρωση της ελεύθερης κυκλοφορίας για όλα τα πρόσωπα - υπηκόους των κρατών που υπέγραψαν τη Συμφωνία, καθώς και την αστυνομική και δικαστική συνεργασία. Μεταγενέστερα υπέγραψαν Πρωτόκολλα και Συμφωνίες προσχώρησης η Ιταλία (1990), η Ισπανία και η Πορτογαλία (1991), η Ελλάδα (1992). Ακολούθησαν η Αυστρία (1995) και η Δανία, η Φινλανδία και η Σουηδία (1996).
Η Συνθήκη του Σένγκεν ήταν μια πτυχή του αρχικού ονείρου των μεγάλων ηγετικών προσωπικοτήτων που οραματίστηκαν μια ισχυρή Ενωμένη Ευρώπη, με το τέλος του δεύτερου παγκοσμίου πολέμου, ανάμεσα στις δυο υπερδυνάμεις της εποχής, την Αμερική και τη Σοβιετική Ένωση. Ουσιαστικά χάραζε και τα όρια μεταξύ Δύσης και Ανατολής, αλλά και τα σύνορα της Ευρώπης. Ήταν ακόμα οι εποχές που η Ευρώπη δεν αντιμετώπιζε τη μαζική μετανάστευση από την Ανατολή και χαμογελούσε ευδαιμονικά που οι βιομηχανίες της, ιδιαίτερα οι πολεμικές, είχαν βρει γόνιμο έδαφος ανάπτυξης τις αγορές των ασιατικών χωρών.
Ήταν οι εποχές που ο Χάντιγκτον μιλούσε για την σύγκρουση των πολιτισμών και τον ανασχηματισμό της παγκόσμιας τάξης, ο Φουκουγιάμα για το τέλος της ιστορίας και ο Ζμπίγκνιου Μπρζεζίνσκι για τα παιγνίδια στη μεγάλη σκακιέρα των εθνικών ανακατατάξεων. Αρκετά χρόνια πριν (1973), ο νομπελίστας Κόνραντ Λόρεντς, καταδεικνύοντας τα οκτώ θανάσιμα αμαρτήματα του πολιτισμού μας, μιλούσε για την μαζική μετανάστευση από την Ανατολή προς την Δύση, αλλά με αιτία τον υπερπληθυσμό, που ήδη άρχισε να εμφανίζεται. Ήρθε όμως πιο γρήγορα το όνειρο για ελεύθερη και ασφαλή ζωή, ο φονταμενταλισμός και η πολιτική αστάθεια για να επισπευσθεί, ώστε η Δύση ν’ αντιληφθεί ότι τίποτα δεν είναι όπως χθες.
Ανάμεσα σε όλα αυτά η Ελλάδα, το φυσικό όριο της Ευρώπης, εντελώς απροετοίμαστη γι’ αυτήν την νέα πραγματικότητα. Εφησυχασμένη η χώρα, παραδομένη στην αυταρέσκεια του μικρόκοσμου των μικροπολιτικών σκοπιμοτήτων, στάθηκε ανίκανη να πείσει την Ευρώπη ότι το όραμα της Ένωσης δεν μπορεί να έχει σαν βάση την οικονομία, αλλά άλλες αξίες.
Δυστυχώς όμως, τόσο η ηθικά εξαντλημένη Ευρώπη, όσο και η πολιτικά ασύνετη Ελλάδα επικέντρωσαν τις σχέσεις τους στην οικονομική συνάφεια. Ο πολιτικός άνθρωπος έμεινε εκτός, μαζί του και το όραμα για την Ευρώπη της ευτυχίας. Η αφασιακή δημοκρατία της Ελλάδας συνάντησε την μελαγχολική δημοκρατία της Ευρώπης. Τα ξέγνοιαστα μυκονιάτικα πάρτι συνάντησαν τους μετανάστες που έκαναν ηλιοθεραπεία στην Ομόνοια, πήραν χρώμα από τις κόκκινες γραμμές που χάραζαν οι πολιτικοί ηγέτες μας, ανθοστολίστηκαν υπό τα άσματα του Παντελίδη, που επικάλυψαν την υπολειτουργία των νοσοκομείων. Πώς να συνεννοηθεί ο Σόιμπλε των επιχειρηματιών με τον Σκουρλέτη της ταξικής συνείδησης;
Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής μιλώντας στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο είχε κάνει λόγο για μια ευρωπαϊκή γενεά «που απαλλαγμένη από υπολείμματα ιστορικών αναστολών και εθνικιστικών προκαταλήψεων, και γαλουχημένη με το σύγχρονο πνεύμα της οικουμενικότερης θεωρήσεως του κόσμου ημπορεί να δώσει στην Ευρώπη πολιτική και πνευματική ηγεσία» θα ήταν ικανή να χειραγωγήσει την αγωνιώδη αναζήτηση του καινούργιου. Δυστυχώς οι διάδοχοι της πολιτικής σκέψης του Κωνσταντίνου Καραμανλή θα μείνουν στην ιστορία είτε με το «Τσοβόλα δώστα όλα», είτε με την ψεύτικη άνοιξη του Χρηματιστηρίου, είτε με τις ευλογίες του Εφραίμ και τις νοστιμιές του Μπαϊρακτάρη, είτε με το πιστόλι και το Καστελόριζο, είτε με τα Ζάππεια και κάποιον κύριο Παπασταύρου που ήταν λέει σύμβουλος του κουρασμένου πρωθυπουργού, είτε με τα νταούλια και τα σχισμένα μνημόνια του νυν πρωθυπουργού, που με τη σειρά του ευλογεί τα ζεϊμπέκικα της κ. Γεροβασίλη η οποία αναρωτιέται δημόσια αν έχει το δικαίωμα ως άνθρωπος να διασκεδάσει. Όχι κ. Γεροβασίλη, δεν έχετε το δικαίωμα αυτό. Στεγνώστε πρώτα την ψυχή σας για να χαμογελάσει αυτός ο λαός και ύστερα χορέψτε όσο θέλετε.
Δυστυχώς η εξαντλημένη Ευρώπη πιστεύει πως αν πιει το αίμα της Ελλάδας θα ανακάμψει η ίδια. Κι εμείς δεν έχουμε ούτε έναν λόγο-όπλο για να της πούμε ότι είτε πιει το αίμα μας, είτε όχι, με την οικονομική στρατηγική του Σόιμπλε μόνο την αυτοκαταστροφή της θα επιτύχει.

Άγγελος Πετρουλάκης


Οι αγρότες, οι δρόμοι και τ’ άλλα συναφή…

 ΜΟΝΟΛΟΓΩΝΤΑΣ
 (Δημοσιεύθηκε στη Larissanet στις 22-1-2016)
  
Η λέξη «αγρότης» από όσα ενθυμούμαι σημαίνει πολλά, ανάλογα με ό,τι συμφέρει σ’ αυτόν που την αναφέρει.
Ας πούμε πως για κάποιους σημαίνει αυτόν που κλείνει τους δρόμους σε περιόδους που τα τρακτέρ δεν χρειάζονται στα χωράφια.
Να πούμε πως για κάποιους άλλους σημαίνει αυτόν που προσπαθούσε να καρπωθεί όσο δυνατόν περισσότερες επιδοτήσεις και να τις εκμεταλλευτεί ανάλογα.
Να πούμε και πως για κάποιους σημαίνει και αυτόν που απασχολούσε αλλοδαπούς στα χωράφια του, εκμεταλλευόμενος την άτυχη μοίρα και τη φτώχεια τους.
Ας πούμε, επίσης, πως για κάποιους άλλους ή και για πολλούς από τους παραπάνω σημαίνει αυτόν που δημιούργησε συνεταιρισμούς, αλλά που στο τέλος τους καταχρέωσε και άφησε πίσω του σκοπιμότητες και άλλα δεινά.
Πριν ένα χρόνο και κάτι, για τον κ. πρωθυπουργό σήμαινε το παντεσπάνι στο πρόγευμά του, τότε που ανεβασμένος σε καρότσα αγροτικού δήλωνε την συμπαράστασή του στον αγώνα τους και τους καλούσε σε διαρκή εξέγερση γιατί οι αμαρτωλές κυβερνήσεις ήθελαν να του πιούν το αίμα.
Οι καιροί άλλαξαν όμως και το παντεσπάνι μούχλιασε. Ίσως και τώρα επιχειρήσει να πάει με καρότσα αγροτικού – αφού οι αγρότες αρνήθηκαν να δεχτούν την πρόσκλησή του – και ανάμεσα σε μια λεγεώνα δικών του να εμφανιστεί εκ τους ασφαλούς σε κάποιο από τα μπλόκα και διαμαρτυρηθεί κι αυτός κατά των μέτρων που σκοπεύει να νομοθετήσει η κυβέρνηση. Ούτως ή άλλως, θα ισχυριστεί για μια ακόμα φορά, τα μέτρα αυτά δεν απηχούν τις απόψεις του, αλλά ως κατεχόμενος από τους δανειστές πραγματοποιεί τις επιθυμίες τους.
Βέβαια αυτούς τους δανειστές έναν χρόνο πριν απειλούσε να τους περάσει από τη μηχανή του κιμά, τον οποίο κιμά, ως 13ο μισθό ή σύνταξη θα πρόσφερε στον χειμαζόμενο ελληνικό λαό.
Ας τ’ αφήσουμε αυτά και ας πάμε λίγο πιο βαθειά. Αν υποθέσουμε πως όλα τα παραπάνω ισχύουν σε σχέση με τη λέξη «αγρότης», σκέφτομαι πως για να έχουν συμβεί κάποιος τα ανέχθηκε, κάποιοι τα ενέκριναν, κάποιος και κάποιοι τα καλλιέργησαν για τις δικές τους σκοπιμότητες. Πρώτιστα εκμεταλλεύτηκαν τον αγρότη και στη συνέχεια τον εξυπηρέτησαν.
Στην περίπτωση του σημερινού πρωθυπουργού ακόμα βρισκόμαστε στο πρώτο, στην εκμετάλλευση δηλαδή, στο στάδιο που απέσπασε την ψήφο τους δηλώνοντας την συμπαράστασή του στον τότε αγώνα τους. Το δεύτερο στάδιο προς το παρόν συναντά εμπόδια και βγάζει τον αγρότη στους δρόμους, καταχείμωνο. Θα ξεπεραστούν τα εμπόδια, γιατί αν δεν ξεπεραστούν οι εκλογές είναι και πάλι μονόδρομος. Πώς θα ξεπεραστούν; Κάποιοι θα βρουν τον τρόπο. Εκτός αν βρουν άλλον τρόπο, δηλαδή και πάλι εκλογές και πάλι πρώτο κόμμα για να ποδοπατήσουν την Ευρώπη των δανειστών και να χορέψουν το Δ.Ν.Τ. στο ταψί. Συνταγή που εφαρμόστηκε μ’ επιτυχία τον Σεπτέμβριο.
Αλλά ας ξαναγυρίσω στην λέξη «αγρότης» γιατί αφού υπογράφω αυτές τις γραμμές θα πρέπει να καταθέσω και την προσωπική άποψη.
Χρόνια τώρα τα λαχανικά μου τα προμηθεύομαι από τις λαϊκές αγορές. Τα πρόσωπα που συναντώ ως παραγωγούς, τα θυμάμαι με ρυτίδες, με χέρια σκασμένα και τραχιά, όρθια πίσω από έναν πάγκο που τον έχουν στήσει αξημέρωτα.
Χρόνια τώρα κάθε που η φύση αγριεύει, θυμάμαι, να τους βλέπω στις τηλεοράσεις να δείχνουν την χαμένη τους παραγωγή, να μιλούν για αποζημιώσεις που βρίσκονται στην αναμονή. Πώς ν’ αντιπαλέψεις την φύση; Πώς να τα βάλεις με το χαλάζι, την ξηρασία, την παγωνιά. Θυμάμαι πρόσωπα τσακισμένα, μάτια γεμάτα απόγνωση;
Και βέβαια υπάρχει, πέρα από αυτά που ανακαλεί η μνήμη και η γνώση. Γιατί δεν είναι δύσκολο να πεισθεί κανείς πως η αγροτιά της χώρας είναι μια τεράστια παραγωγική δύναμη που μπορεί να μετατρέψει την Ελλάδα σε χρυσορυχείο, αρκεί έξυπνες και στοργικές πολιτικές να συνεισφέρουν και να πράξουν τα αυτονόητα. Στην περιοχή μας μια ομάδα φιλόπονων αγροτών με δυναμική καθοδήγηση δημιούργησε την πρωτοπόρα «ΘΕΣγη» και την εκπληκτική «ΘΕΣγάλα», κόντρα σε κάθε αντιξοότητα που παράγει η κρατική μηχανή.
Στην χώρα μας οι αμπελουργοί – οινοποιοί, επίσης κόντρα στην αδηφάγο γραφειοκρατία καλά βολεμένων αρμόδιων και λοιπών εκπροσώπων του κράτους, ανάπτυξαν σε θαυμαστά επίπεδα το κρασί και κατόρθωσαν να βγουν στις διεθνείς αγορές και να κερδίσουν τις εντυπώσεις.
Δεκάδες άλλα προϊόντα είναι περιζήτητα στις διεθνείς αγορές, παρότι οι διαδικασίες εξαγωγής είναι από ψυχοφθόρες μέχρι εγκληματικές. Αλλά και δεκάδες άλλα προϊόντα μένουν αναξιοποίητα γιατί κανείς από τους πολιτικούς ηγέτες δεν έσκυψε με στοργή στα όποια προβλήματα για να δώσει λύση, να προτείνει ιδέες και να βοηθήσει στην υλοποίησή τους.
Τώρα οι αγρότες είναι ξανά στους δρόμους. Σαφώς όχι χωρίς λόγο και αιτία. Με την ευθύνη να βαρύνει για μια ακόμα φορά εκείνους που σχεδιάζουν την αγροτική πολιτική και όλα τα άλλα συναφή με την αγροτική παραγωγή. Σημασία δεν έχει αν αυτοί εξέφραζαν στρατηγικές της Ν. Δημοκρατίας, του ΠΑΣΟΚ ή του ΣΥΡΙΖΑ, αλλά τι είχαν υποσχεθεί προκειμένου ν’ απολαύσουν την ηδονή της εξουσίας.
Άγγελος Πετρουλάκης